از اوایل سال ۲۰۲۵ که دونالد ترامپ دوباره رئیس جمهور آمریکا شد، اقتصاد این کشور شوکهای زیادی را پشت سر گذاشته است. از سختگیری در بحث مهاجرت و وضع تعرفههای سنگین روی کالاهای وارداتی گرفته تا جنگ با ایران که قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار رساند و زنجیرههای تأمین را با خطر مواجه کرد.با وجود همه اینها، اقتصاد آمریکا تا الان وارد رکود نشده، اما تازهترین آمارها نشان میدهد که اوضاع به سمت کندی پیش میرود و برخی از مشکلات ساختاری تازه دارند جدیتر میشوند.
بازار کار: تعداد شاغلان کمتر شده است
یکی از بزرگترین تغییرات، کاهش نیروی کار است. از وقتی ترامپ دوباره رئیس جمهور شده، جمعیت فعال اقتصادی (کسانی که یا شاغلاند یا دنبال کار میگردند) حدود ۱.۳ میلیون نفر کمتر شده و تعداد شاغلان هم ۱.۵ میلیون نفر کاهش پیدا کرده است.دلیل اصلیاش سختگیریهای تازه در بحث مهاجرت و اخراج مهاجران غیرقانونی است. از طرف دیگر، جمعیت آمریکا هم پیرتر شده و افراد کمتری وارد بازار کار میشوند. این یعنی کارفرمایان برای پیدا کردن نیرو با مشکل بیشتری مواجهاند.
کارخانهها رونق نگرفتند، اما هوش مصنوعی ساختمان ها را پررونق کرد
ترامپ قول داده بود که کارخانهها را به آمریکا برگرداند و شغلهای صنعتی ایجاد کند، اما آمار حقوق و دستمزد نشان میدهد که تعداد کارگران صنعتی نسبت به پایان دوره بایدن کمتر شده است.در عوض، سرمایهگذاری عظیمی در مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی در آمریکا صورت گرفته که بخش ساختو ساز را حسابی گرم کرده، اما این رونق هنوز نتوانسته شغلهای دائمی و پایداری برای مردم عادی ایجاد کند.همچنین تعداد کارمندان دولت کاهش یافته (که با سیاست ترامپ برای کوچک کردن دولت هماهنگ است) و بیشتر شغلهای جدید در بخشهای خدمات، بیمارستانها و رستورانها ایجاد شدهاند.قیمتها پایین نیامد؛ تورم همچنان بالاستترامپ در تبلیغات انتخاباتی اش قول داده بود که قیمتها را پایین بیاورد، اما در آمریکا معمولاً قیمت کالاها جز در دوران رکود پایین نمیآید. تورم دیگر مانند دوران اوج کرونا نیست، اما همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی آمریکاست و نگرانیها از بازگشت تورم جدی شده است.تعرفههای جدید روی کالاهای وارداتی، قیمت برخی اجناس را بالا برده و جنگ با ایران هزینههای انرژی و حمل و نقل را افزایش داده است. سرمایه گذاریهای کلان در هوش مصنوعی هم تقاضا برای تجهیزات را بالا برده و به افزایش قیمتها دامن زده است.بر اساس آخرین آمار، نرخ تورم سالانه در ژوئن ۲۰۲۶ به ۳.۵ درصد رسیده که همچنان بالاست و بانک مرکزی نگران است که مجبور شود باز هم نرخ بهره را افزایش دهد.
خرج مردم زیاد است، اما درآمد واقعی چندان بالا نمیرود
مردم آمریکا هنوز خرج میکنند و همین مصرف، موتور اقتصاد را روشن نگه داشته، اما درآمدی که بعد از کسر مالیات به دستشان میرسد، دیگر آن رشد قبلی را ندارد و حتی در برخی ماه ها کاهش یافته. این یعنی اگر قیمتها باز هم بالا برود، ممکن است توان خرید مردم افت کند و این مصرف پایدار نماند.خانه خریدن سخت تر از همیشهیکی از بزرگترین دردسرهای مردم عادی، هزینه بالای مسکن است. ترامپ وعده داده بود که این فشار را کم کند، اما هنوز اقدامی نکرده و حتی از امضای یک قانون برای کمک به توانایی خرید مسکن خودداری کرده است.قیمت خانهها همچنان بالاست و با نرخ بهره حدود ۶.۵۸ درصد برای وام ۳۰ ساله، اقساط سنگین ماهانه فشار زیادی روی خانوادهها می آورد. متوسط قیمت یک خانه نوساز به ۳۹۸ هزار دلار رسیده که برای بسیاری از خانوادهها دور از دسترس است.بازار سهام رکورد زد، اما این بار هوش مصنوعی ستاره استبا وجود همه این مشکلات، بازار سهام آمریکا بارها رکورد شکسته و ترامپ هم از این به عنوان مدرک موفقیت خود نام می برد.اما تحلیلگران میگویند این رشد چیز غیرعادی نیست و تقریباً مشابه میانگین رشد بازار در ۴۰ سال گذشته است.
موتور اصلی این رشد، هوش مصنوعی بوده که سرمایههای کلان را به خود جذب کرده است. شرکتهای بزرگ امسال تا پایان ژوئن بیش از ۱.۵ تریلیون دلار اوراق قرضه منتشر کردهاند (که بیشترین رقم در تاریخ است) تا پروژههای هوش مصنوعی را تأمین مالی کنند. این نشان میدهد که شرکتها وضعیت مالی نسبتاً خوبی دارند، اما سود آن عمدتاً به جیب سرمایهگذاران رفته و هنوز به سفره مردم عادی نرسیده است.خلاصه اینکه اقتصاد آمریکا تا الان دوام آورده، اما وعدههای بزرگ ترامپ درباره کاهش قیمتها، رونق کارخانهها و بهبود زندگی طبقه متوسط هنوز عملی نشده و با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای، این موضوع به یک چالش جدی برای او تبدیل خواهد شد.
