سازمان سیا (CIA) روز جمعه بیش از ۱۰۰ صفحه از گزارشهای اطلاعاتی روزانه ارائهشده به بیل کلینتون و جورج دبلیو بوش را که به تهدیدات القاعده و بنلادن در دوران پیش از حملات ۱۱ سپتامبر میپرداخت، از حالت محرمانه خارج و منتشر کرد.
آن هشدار که اکنون بدنام و مشهور شده است، در انتهای گزارش اطلاعاتی ویژهای که در ۱۰ سپتامبر ۱۹۹۸ به بیل کلینتون، رئیسجمهور وقت، ارائه شد، گنجانده شده بود: گروهی وابسته به اسامه بنلادن، رهبر القاعده، «ممکن است هواپیمایی مملو از مواد منفجره را به یکی از شهرهای آمریکا بکوبد.»
در نهایت، خبری از مواد منفجره نبود؛ تنها چهار هواپیما در کار بود: دو فروند که به برجهای دوقلوی مرکز تجارت جهانی در نیویورک کوبیده شدند، یکی به ساختمان پنتاگون در واشنگتن دیسی برخورد کرد و دیگری که قرار بود به ساختمان کنگره (کاپیتول) اصابت کند، پس از مقاومت قهرمانانه مسافران در برابر تروریستها، در مزرعهای در پنسیلوانیا سقوط کرد.
سازمان سیا (CIA) روز جمعه بیش از ۱۰۰ صفحه از گزارشهای اطلاعاتی روزانه ارائهشده به بیل کلینتون و جورج دبلیو بوش را که به تهدیدات القاعده و بنلادن در دوران پیش از حملات ۱۱ سپتامبر میپرداخت، از حالت محرمانه خارج و منتشر کرد. این اقدام برای نخستین بار تصویری تکاندهنده از اطلاعاتی را در اختیار عموم مردم آمریکا قرار داد که دو رئیسجمهور از آن آگاه بودند اما نتوانستند بر اساس آن اقدام مؤثری انجام دهند.
این اسناد نشاندهنده هشدارهای مکرر و پیدرپی در طول سالیان متمادی است مبنی بر اینکه بنلادن در تدارک حملهای در خاک آمریکا یا علیه مواضع این کشور در خارج از مرزها بوده است. در لابهلای این صفحات، به اطلاعاتی پراکنده برمیخوریم که حاکی از قصد او برای حمله به یک مرکز خرید در واشنگتن، دستیابی به مواد لازم برای ساخت بمب هستهای، انجام حملات شیمیایی یا ربودن یک تبعه آمریکایی (که نامش در متن حذف شده) است.
این اسناد درک مورخان حوزه اطلاعات را درباره آنچه دولت آمریکا پیش از حملات میدانست یا چگونگی ناکامی فاحش آن در پیشبینی این حملات، بهطور بنیادین تغییر نمیدهد. گزارش سال ۲۰۰۴ «کمیسیون ملی حملات تروریستی به ایالات متحده» نشان داد که اگرچه جامعه اطلاعاتی درباره تهدید القاعده به دو دولت پیاپی در کاخ سفید هشدار داده بود، اما در پیشبینی دقیق یا انتقال درستِ ابعاد و فوریت آن تهدیدها ناکام ماند. همچنین، ساختار جزیرهای و غیریکپارچه دستگاه اطلاعاتی مانع از آن شد که تحلیلگرانِ نهادهای مختلف بتوانند قطعات این پازل اطلاعاتی را به شیوهای معنادار کنار هم بگذارند.
به گفته پژوهشگران آن دوران، آن زمان برای سازمان سیا (CIA) نیز دورهای از عدم قطعیت عمیق بود. اتحاد جماهیر شوروی که اصلیترین دلیل وجودی این سازمان محسوب میشد فروپاشیده بود و کاملاً مشخص نبود که سازمان باید چه جهتگیری تازهای در پیش گیرد یا بر چه چیزی متمرکز شود. در دوران ریاستجمهوری کلینتون، شوخی رایجی در واشنگتن وجود داشت که میگفت سقوط یک هواپیمای کوچک در محوطه چمن کاخ سفید، در واقع تلاش رئیس سیا برای برقراری ارتباط با رئیسجمهور بوده است. واحدی در سیا که مسئولیت ردیابی بنلادن را بر عهده داشت دفتری کوچک به نام «ایستگاه الک» (Alec Station) تشکیلات محدودی داشت.
با این حال، این اسناد همچنان انتشار یافتهای جذاب و از نظر تاریخی حائز اهمیت از سوی سیا محسوب میشوند؛ سازمانی که مطالب مربوط به «گزارشهای روزانه رئیسجمهور» را به عنوان برخی از حساسترین اطلاعات طبقهبندیشده خود، بهشدت محافظت میکند.
آخرین هشدار سیا که تاریخ ۶ اوت ۲۰۰۱ را بر خود داشت، با این عنوان صادر شده بود: «عزم بنلادن برای حمله در خاک ایالات متحده». در این گزارش آمده بود که اعضای القاعده «سالها» در ایالات متحده اقامت داشته یا به آن سفر کردهاند و این گروه «ظاهراً ساختار پشتیبانیای دارد که میتواند به انجام حملات کمک کند.»
همچنین اطلاعات افبیآی (FBI) در آن زمان نشاندهنده «الگوهایی از فعالیتهای مشکوک در کشور بود که با تدارکات برای هواپیماربایی یا انواع دیگر حملات از جمله زانی (پایش) اخیر ساختمانهای فدرال در نیویورک همخوانی داشت.»
این گزارش حاکی از آن بود که در آن زمان، ۷۰ مورد تحقیقات میدانی کامل و گسترده با موضوع «مرتبط با بنلادن» در ایالات متحده در جریان بوده است.
اما در عین حال اذعان شده بود که «ما نتوانستهایم برخی از گزارشهای تهدیدآمیزِ جنجالیتر را تأیید کنیم»؛ از جمله گزارشی مربوط به سال ۱۹۹۸ که بیان میکرد «بنلادن قصد ربودن یک هواپیمای آمریکایی را دارد.»
آخرین سندِ منتشرشده، مربوط به ساعت ۴ بامداد روز ۱۲ سپتامبر است.
این گزارش به اظهارات یک «فرد عرب مستقر در قندهار» استناد میکند که گفته بود این حملات حاصل دو سال برنامهریزی بوده است. به گفته او، این حملات «آغاز خشم و غضب» بودند.