احزاب عربی با کسب ۱۹ کرسی و مشارکت گسترده رأیدهندگان عرب، به بازیگران تعیینکننده تبدیل شدهاند. اکنون مخالفان نتانیاهو باید درباره همکاری با این احزاب تصمیم بگیرند؛ تصمیمی که میتواند مسیر تشکیل دولت، ائتلافهای سیاسی یا انتخابات مجدد را مشخص کند.
نتایج انتخابات اسرائیل، برخلاف تصویری که نظرسنجیهای نهایی ترسیم میکردند، بار دیگر بنبست سیاسی این کشور را بازتولید کرده است. بر اساس نتایج اولیه و پیش از پایان شمارش آرای پاکتهای دوتایی، اردوگاه نتانیاهو ۵۳ کرسی، اردوگاه تغییر ۴۸ کرسی و فهرستهای عربی مجموعاً ۱۹ کرسی به دست آوردهاند. هیچیک از دو اردوگاه اصلی به حد نصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل دولت اکثریت نرسیده است. با این حال، اهمیت انتخابات فقط به محاسبات پارلمانی محدود نمیشود؛ نتایج، پیامهای سیاسی مهمی درباره جامعه یهودی اسرائیل و جایگاه شهروندان فلسطینی در ساختار سیاسی این کشور به همراه دارد.
نتانیاهو شکست خورد، اما حذف نشد
بنیامین نتانیاهو با وجود انتقادهای گسترده، مسئول دانسته شدن دولتش در ناکامی جلوگیری از حملات هفتم اکتبر، اختلافات بر سر قانون سربازی حریدیها و اصلاحات قضایی و همچنین بحرانهای امنیتی و سیاسی، همچنان توانسته است بخش قابلتوجهی از جامعه اسرائیل را با خود همراه نگه دارد.
حزب لیکود با کسب ۲۶ کرسی همچنان بزرگترین حزب منفرد انتخابات است و اردوگاه نتانیاهو نیز در نتایج اولیه از رقیبان خود پیشی گرفته است. این وضعیت پرسشی اساسی ایجاد میکند: چگونه سیاستمداری که با چنین حجم از ناکامیها مواجه بوده، همچنان میتواند در صدر رقابتهای حزبی باقی بماند؟
پاسخ را نمیتوان صرفاً در قدرت تشکیلاتی لیکود یا مهارت نتانیاهو در مدیریت رقابتهای انتخاباتی جستوجو کرد. بخشی از جامعه راستگرای اسرائیل، او را نماینده پروژه سیاسی و ایدئولوژیک خود میداند و امنیت، هویت ملی و موضع سختگیرانه در برابر فلسطینیان را در اولویت قرار میدهد؛ حتی اگر اعتمادش به عملکرد دولت در دیگر حوزهها کاهش یافته باشد.
از سوی دیگر، بخشی از این رأیدهندگان اردوگاه تغییر را جایگزینی قابلاعتماد نمیدانند یا توانایی آن را برای اداره کشور در محیطی منطقهای و بیثبات زیر سؤال میبرند. در چنین شرایطی، ناکامیهای دولت لزوماً به شکست انتخاباتی قاطع منجر نمیشود، مگر آنکه رقیبان بتوانند جایگزینی قابلقبول ارائه دهند.