روزنامه «تایمز اسرائیل» به نقل از دو مقام آگاه از روند مذاکرات تهران و واشنگتن نوشت که مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی و همچنین میانجی قطری، بهشدت نگرانند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل مجوز اجرای عملیاتی علیه ایران را صادر کند؛ عملیاتی که میتواند به ازسرگیری حملات گسترده نظامی منجر شود، در حالی که دامنه درگیریها در حال حاضر تا حد زیادی فروکش کرده است.
این دو مقام تأکید کردند که بیشتر اعضای تیمهای مذاکرهکننده از جمله چهرههایی در دولتهای آمریکا و ایران هستند که بیش از دیگران با ازسرگیری جنگ مخالفاند.
به گفته آنها، موضع ترامپ نیز در قبال جنگ با ایران میان ازسرگیری حملات نظامی و دستیابی به توافقی برای پایان دادن به درگیریها در نوسان بوده است؛ با این حال، او در شرایط کنونی ظاهرا ترجیح میدهد وضعیت موجود حفظ شود؛ وضعیتی که با محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا و تشدید تحریمهای اقتصادی علیه تهران همراه است.
اختلاف بر سر شروط توافق
یکی از این مقامها که در جریان مستقیم مذاکرات قرار دارد، مدعی شد نشانههایی از تأثیر فشارهای اقتصادی بر تهران دیده میشود؛ از جمله اینکه ایران پس از مدتها مخالفت، اکنون آمادگی خود را برای گفتوگو با میانجیهای قطری درباره برنامه هستهای اعلام کرده است.
با این حال، به گفته مقام دوم، تهران همچنان با درخواست آمریکا برای انتقال ذخایر اورانیوم با غنای بالا به خارج از کشور مخالفت میکند و تنها حاضر است درباره کاهش سطح غنیسازی این مواد، با حضور بازرسان سازمان ملل، مذاکره کند.
ایران همچنین خواستار میلیاردها دلار معافیت تحریمی و دریافت غرامت بابت خسارات واردشده به زیرساختهایش در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل در فوریه گذشته است؛ مطالبهای که واشنگتن اساساً آن را نمیپذیرد.
به گفته این مقام، تهران همچنین خواستار دریافت عوارض عبور از برخی کشتیها، از جمله شناورهای نظامی، از تنگه هرمز شده است؛ درخواستی که با مخالفت آمریکا روبهروست.
افزایش قدرت چانهزنی تهران پس از انتخابات آمریکا
این مقام در ادامه مدعی شد که ایران پس از نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا و به دست گرفتن اکثریت در هر دو مجلس کنگره از سوی دموکراتها، با اعتمادبهنفس بیشتری وارد مذاکرات شده است.
به گفته وی، ترامپ نیز اذعان کرده که افزایش قیمت انرژی در پی جنگ با ایران، نقش مهمی در شکست جمهوریخواهان در این انتخابات داشته است. در همین حال، قانونگذاران ارشد دموکرات وعده دادهاند از موقعیت جدید خود در کنگره برای تحمیل پایان یکجانبه جنگ استفاده کنند؛ اقدامی که قرار است پس از آغاز به کار کنگره جدید در سوم ژانویه آینده پیگیری شود.
با وجود اختلافهای موجود، یکی از این مقامات همچنان معتقد است دستیابی به توافقی نهایی یا دستکم توافقی موقت امکانپذیر است.
اما دیگر مقام گفت امیدها به پیشرفت مذاکرات زمانی کمرنگ شد که ترامپ بهصورت علنی به جیدی ونس، معاون خود، دستور داد دیگر این پرونده را پیگیری نکند. ونس از مهمترین حامیان راهحل دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ با ایران در دولت آمریکا بوده است.
نگرانی ونس از تماسهای مکرر نتانیاهو با ترامپ
این مقام در پایان گفت ونس بهویژه از تماسهای تقریباً روزانه نتانیاهو با ترامپ نگران بوده است؛ تماسهایی که طی آنها نخستوزیر رژیم صهیونیستی رئیسجمهور آمریکا را به ازسرگیری جنگ ترغیب میکرد.
به گفته این مقام، ونس معتقد است نتانیاهو بارها توصیههای نادرستی به ترامپ ارائه داده و در ارزیابی روند جنگ و پیامدهای آن دچار خطا شده است.