منوچهر متکی روز چهارشنبه ۱۲ فروردین ماه ۱۴۰۵ در گفتوگویی درباره طرح موضوع آتش بس از سوی رئیسجمهوری آمریکا، با گرامیداشت روز جمهوری اسلامی گفت: با توجه به اینکه امروز دومین روز از دومین ماه این جنگ تجاوزکارانه است، بد نیست مروری کوتاه بر وضعیت خودمان و دشمنان داشته باشیم.
دشمن امروز در منطق جنگ شکست خورده است
نماینده مردم تهران در مجلس افزود: اگر بخواهیم از تعابیر فارسی و ایرانی بهره بگیریم، باید این ضربالمثل را به کار ببریم که خطاب به آمریکاییها و صهیونیستها: «این تو بمیری از آن تو بمیریها نیست.» تصور آنها این بود که از قبل و بعد از جنگ جهانی دوم، هر جا اراده کردند حرکت کردند و به نتیجه رسیدند؛ هر جا خواستند، خراب کردند؛ هر کس را خواستند، دستگیر کردند و هر جایی را که خواستند، ویران کردند، بدون آنکه پاسخگو باشند. آنها جنگهای زیادی به راه انداختند، اما در این جنگ برای نخستینبار شکست جدی خوردند؛ آن هم از نظر منطقی، یعنی در منطق جنگشان دچار شکست شدند.
متکی خاطرنشان کرد: امروز سناتورها و نمایندگان کنگره آمریکا این پرسش روشن را مطرح میکنند که شما بدون اذن کنگره وارد جنگی شدید که تصور میکردید ظرف دو یا سه روز به پایان میرسد، اما اکنون به این وضعیت رسیده و آینده آن نیز روشن نیست. برخی از آنها حتی بهصراحت گفتهاند که آینده از نظر ما روشن است و آن چیزی جز شکست شما نیست.
وی بیان کرد: برای تبیین این وضعیت، اگر به رسانههای عمده جهان که در بلوک سرمایهداری قرار دارند و معمولاً منافع آن را دنبال میکنند نگاه کنیم، میبینیم که اذعانهای اخیر آنها ـ که اتفاقاً صدا و سیما و شبکه خبر نیز بهخوبی در بررسیهای روزانه خود به آنها پرداختهاند ـ نشاندهنده شکلگیری نوعی باور عمومی در جهان است؛ چه در حوزه رسانهها، چه در میان نخبگان و چه در عرصه سیاسی. حتی در برخی از کشورهای متحد آمریکا و همراه با رژیم صهیونیستی در دهههای گذشته نیز نشانههایی از اعتراض و فاصلهگیری مشاهده میشود.
وزیر اسبق امور خارجه ادامه داد: این وضعیت آنهاست؛ اما وضعیت ما اینگونه است که مردم ما سختیها را تحمل کردهاند، حملات را پشت سر گذاشتهاند و شهدایی را تقدیم کردهاند. اینها بیتردید خسارتهایی برای ما محسوب میشود.
در سطح ملی، ما در حال خونخواهی هستیم
متکی با بیان اینکه این شبها نیز مردم در میدانها و مساجد جمع میشوند و دو هدف را بیان میکنند، عنوان کرد: بیعت با رهبری و خونخواهی امام شهید. به موضوع خونخواهی در فرصتی دیگر خواهیم پرداخت. این مسئله در دو عرصه و در دو سطح قابل بررسی است. در سطح ملی، اکنون ما در حال خونخواهی هستیم؛ هم رزمندگان ما در جبههها و هم در عرصه عمومی کشور.
وی تصریح کرد: این خونخواهی، علاوه بر بعد ملی، به مرجعیت دینی جهان اسلام نیز مربوط میشود؛ همان موضوعی که آیتالله سیستانی و دیگر مراجع نسبت به آن به آمریکا هشدار داده بودند و اکنون نیز محقق شده است. بنابراین، آن بخش در سطح جهانیِ جهان اسلام، نوع دیگری از واکنش و انتقام است که باید در جای خود به آن پرداخته شود.
عملیات ما در صحنه، بر اساس رفتار دشمن مدیریت میشود
نماینده مردم تهران در مجلس با بیان اینکه شرایط جبهه به گونهای است که برای دشمن قابل پیشبینی نیست، گفت: عملیات ما در صحنه، بر اساس رفتار دشمن مدیریت میشود و پاتکهای مناسب طراحی و اجرا میگردد؛ نه دیگر بهصورت «چشم در چشم»، بلکه با طرحریزی دقیق و برتری در میدان. اگر همین امروز شبکههای خارجی را مشاهده کرده باشید، خود آنها به خالی بودن و بیاثر بودن آخرین تهدیدهای ترامپ اذعان دارند. این تهدیدها او را به نتیجهای نمیرساند، حتی اگر بخواهد آنها را عملی کند؛ اما آنچه نمیدانند این است که ایران پس از آن، همزمان با آن و به موازات آن، چه اقداماتی انجام خواهد داد.
ما خواهان جنگ نبودیم، جنگ به ما تحمیل شد
متکی با بیان اینکه جنگی که ما خواهان آن نبودیم به ما تحمیل شد. ما دفاع کردیم و این دفاع، دفاعی جانانه بود، افزود: صحنههایی شکل گرفته که انشاءالله در آینده باید درباره آنها سخن گفت. اکنون در واشنگتن و پایتختهای اروپایی، تقریباً همه به این فکر افتادهاند که چگونه ترامپ و آمریکا را از باتلاقی که در آن گرفتار شدهاند نجات دهند.
وی با بیان اینکه طبیعتاً یکی از رویکردهای ترامپ این است که بگوید ما میخواهیم مذاکره کنیم، در حال مذاکره هستیم یا خواهیم کرد و از این دست مطالب را مطرح میکند، خاطرنشان کرد: اما ما تا زمانی که شروطمان ـ که همان شروط ملت ایران است ـ پذیرفته نشود، هیچ مذاکرهای با آمریکا را منطقی نمیدانیم؛ چراکه آمریکا بارها نشان داده «چوپان دروغگو» است و در گذشته نیز این موضوع را ثابت کرده است.
ما با آمریکا مذاکره نمیکنیم
وزیر اسبق امور خارجه بیان کرد: بنابراین، به مردم عزیز عرض میکنم که ارتباط با طرفهایی که احیاناً پیام یا سخنی منتقل میکنند، بههیچوجه به معنای مذاکره ما با آمریکا نیست. همانطور که وزیر امور خارجه نیز اعلام کردهاند، ما با آمریکا مذاکره نمیکنیم.
متکی درخصوص اینکه اینکه رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزیشان به چهار کشور همسایه، بهطور ویژه پاکستان، افغانستان، ترکیه و عمان اشاره فرمودند و تحلیل شما از روابط با این کشورها چیست، گفت: پیش از آمدن به اینجا، در گفتوگوی کوتاهی که داشتیم، عرض کردم که دو پیامی که مقام معظم رهبری، در این مدت منتشر کردند ـ یکی پیام نخست که ۱۲ روز پس از آغاز جنگ صادر شد و دیگری پیام نوروزی ۲۹ اسفند ـ هر دو حاوی نکات مهمی در حوزه سیاست خارجی هستند.
در حوزه سیاست خارجی، با طرفهایی مواجه هستیم که در جایگاه خصم قرار دارند
وی ادامه داد: برای من در مرور این پیامها نکات بسیار جالبی وجود داشت. از آنجا که پیام اول، نخستین موضعگیری بود، هر کلمه و حتی تقدم و تأخر واژگان در آن اهمیت دارد و میتواند راهگشا و نشاندهنده نوع نگاه ایشان به موضوعات باشد. ایشان در بخشی میفرمایند که پیکر پاک پدر شهیدشان را دیدند و پس از شهادت شنیدند که دست سالم ایشان بهصورت مشت بوده است. «مشت» هم یک مفهوم میدانی دارد و هم یک مفهوم دیپلماتیک. مفهوم میدانی آن، مقاومت است و مفهوم دیپلماتیک آن، ایستادگی در برابر دشمن. به این معنا که در حوزه سیاست خارجی، با طرفهایی مواجه هستیم که در جایگاه خصم قرار دارند و باید در برابر آنها ایستادگی کرد.
رهبر معظم انقلاب به مفهوم جمهوری و جمهوریت را عینیت بخشیدند
نماینده مردم تهران در مجلس تصریح کرد: نکته دیگری که ایشان به آن اشاره میکنند و امروز نیز مصادف با روز جمهوری اسلامی است، این است که از جمله هنرهای رهبر شهید و سلف کبیر ایشان، تکیه بر حضور مردم در همه عرصهها و در مقام عمل، اتکا به نیروی آنان بوده است. بدین ترتیب، ایشان مفهوم جمهوری و جمهوریت را عینیت بخشیدند. مقام معظم رهبری نیز با همین رویکرد آغاز کردند که با مردم و همراه مردم خواهند بود و در طول رهبری خود، همانند پدر شهیدشان و امام راحل، بر نقشآفرینی مردم تأکید داشتهاند.
متکی بیان کرد: در بخشهای دیگری از پیام نیز به نقشآفرینی مردم در عرصههای مختلف اشاره شده است. در پیام نوروزی نیز بار دیگر به این موضوع پرداخته میشود و هنگامی که از اقتصاد مقاومتی سخن گفته میشود، این نقشآفرینی مردم در تولید ثروت بهخوبی تداعی میشود. ایشان در ادامه وارد بحث رزمندگان میشوند و از آنان قدردانی میکنند. همچنین در پیام نخست به حزبالله و یمن اشاره کرده و موضوع انتقام خون شهدا را مطرح میکنند و تأکید دارند که این انتقام گرفته خواهد شد. مردم نیز بر همین مطالبه تأکید دارند. همچنین به «شجره طیبه میناب» اشاره شده و بر ضرورت انتقام تأکید میشود؛ که در واقع نوعی تعیین تکلیف با دشمن است.
وی با بیان اینکه مقام معظم رهبری در ادامه به موضوع کودکان و نیز بحث غرامت از دشمن اشاره میکنند، خاطرنشان کرد: اینها رویکردهایی است که در نگاه ایشان به صحنه، میدان و مقابله با دشمن مطرح میشود. ایشان تأکید دارند که این غرامت باید پرداخت شود؛ ترجیحاً خودشان آن را بپردازند، در غیر این صورت ما آن را خواهیم گرفت در غیر این صورت، به همان میزان، اموال آنها را نابود خواهیم کرد و همچنین به موضوع انتقام اشاره میکنند.
تاکید رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی شان به تمایل به برقراری روابطی گرم و صمیمانه با کشورهای همسایه
وزیر اسبق امور خارجه با اشاره به اینکه در همان پیام نخست، خطابی نیز به سران کشورهای منطقه دارند که در واقع ورود به حوزه سیاست خارجی است، اظهار کرد: ایشان در همان پیام اول به جایگاه ژئوپلیتیک و جغرافیای سیاسی ایران اشاره میکنند. ایران با ۱۵ کشور همسایه، چه در حوزه آبی و چه خاکی، همجوار است و همواره تمایل به برقراری روابطی گرم و صمیمانه با آنها داشته و دارد. این یک خط روشن در حوزه روابط با همسایگان و کشورهای منطقه است.
متکی یادآور شد: در عین حال، ایشان به نکته مهمی نیز اشاره میکنند و آن اینکه برخی از این کشورها، بهویژه در منطقه جنوب خلیج فارس، میزبان پایگاههای دشمن هستند؛ دشمنی که مدعی تأمین امنیت برای آنها بوده، اما نهتنها این امنیت را فراهم نکرده، بلکه اهداف دیگری را دنبال کرده است. در اینجا، خطاب به سران این کشورها و تأثیرگذاران در سیاستهای آنها تأکید میکنند که باید نسبت خود را با این پایگاهها مشخص کنند و تعیین تکلیف انجام دهند؛ چراکه ما در این منطقه در کنار یکدیگر زندگی خواهیم کرد.
وی افزود: ایشان همچنین یک خط روشن در سیاست خارجی ترسیم میکنند و آن اینکه این پایگاهها باید هرچه سریعتر تعطیل شوند.
نماینده مردم تهران در مجلس با بیان اینکه رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی نیز، پس از تبریک بهار معنویت و بهار طبیعت، رهبر انقلاب به پیروزیهای چشمگیر رزمندگان اشاره کرده و آنها را تبریک میگویند، گفت: همچنین به برخی از وقایع مهم سال ۱۴۰۴ میپردازند؛ از جمله جنگ اول ۱۲روزه و موضوع کودتا. تعابیری که ایشان بهکار میبرند، دقیقاً همان ادبیاتی است که امام شهید ما نیز استفاده میکردند. استفاده از همان ادبیات نشاندهنده همسویی در تحلیل است، البته همراه با نکات و افزودههایی که متناسب با شرایط جدید ارائه میشود.
رزمندگان و مردم، کوتاهفکری و دشمنان در سرنگونی جمهوری اسلامی را به آنها نشان دادند
متکی ادامه داد: ایشان در ادامه به جنگ خرداد اشاره میکنند، موضوع کودتا را یادآور میشوند و همچنین به جنگهای بعدی که در آنها سرداران و دانشمندان ما ـ که تعدادشان در جنگ اول بیش از هزار نفر بود و در ادامه نیز افزایش یافت ـ به شهادت رسیدند، میپردازند. این موارد را یادآوری کرده و این تحلیل را ارائه میدهند که دشمنان در پی سرنگونی جمهوری اسلامی بودند، اما رزمندگان و مردم، خیلی زود این کوتاهفکری و کوتهبینی آنها را به خودشان نشان دادند.
وی تصریح کرد: اینها رویکرد یک رهبر در مواجهه با طرفهای مقابل است. ایشان در عین حال که با همسایگان از دوستی سخن میگویند، از ملاکهای این دوستی نیز صحبت میکنند. برداشت من این است که ایشان میخواهند تأکید کنند که روابط باید متقابل و بر پایه احترام و همکاری باشد؛ بهویژه وقتی کشورها در کنار یکدیگر زندگی میکنند.
رهبری در پیام نوروزی نگران ورود عوامل و عناصری از خارج برای خدشهدار کردن به روابط ما با همسایگان هستند
وزیر اسبق امور خارجه با بیان اینکه رهبری در پیام نخست و هم در پیام نوروزی مجدداً به روابط با همسایگان میپردازند و کشورهایی مانند ترکیه، عمان، پاکستان و افغانستان را نام میبرند؛ هر کدام با نگاه و ملاحظات خاص خود، افزود: درباره ترکیه و عمان، با توجه به سابقه طولانی روابط ـ که در مورد ترکیه به چند صد سال میرسد و در مورد عمان نیز روابطی صمیمانه و پایدار برقرار بوده و هست ـ به نظر میرسد ایشان نگران ورود عوامل و عناصری از خارج برای خدشهدار کردن این روابط هستند.
متکی بیان کرد: از همین رو، از جایگاه فرماندهی کل قوا تأکید میکنند که هیچگونه هجمهای به عمان و ترکیه از سوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، و حتی فراتر از آن، از سوی نیروهای جبهه مقاومت صورت نگرفته است. این موضع، در واقع نشاندهنده یک رویکرد کلی و منطقهای در نگاه مقام معظم رهبری است.
وی در همین چارچوب، آنجا که به نقش حزبالله در حمایت از ایران در جنگ اشاره میکنند، یا زمانی که به یمن و سوابق آن میپردازند ـ در حالی که در آن مقطع هنوز یمن بهطور مستقیم وارد میدان نشده بود و بیشتر از حمایت آن از حزبالله و غزه یاد میشود ـ همین نگاه منطقهای و راهبردی قابل مشاهده است.
رهبری، در سیاست خارجی، رویکردی مسالمتجویانه و صلحطلبانه نسبت به کشورهایی دولت دنبال می کنند
نماینده مردم تهران در مجلس ادامه داد: در مجموع، مقام معظم رهبری در سیاست خارجی، رویکردی مسالمتجویانه و صلحطلبانه نسبت به کشورهایی دارند که خواهان روابطی غیرخصمانه و دوستانه با ایران هستند. در مقابل، به زیادهخواهان و کسانی که در پی تحمیل نظم ناعادلانه بر جهان هستند، پیام بسیار روشنی میدهند مبنی بر اینکه این وضعیت از سوی جمهوری اسلامی ایران پذیرفتنی نیست.
