خبرگزاری آسوشیتدپرس آمریکا در گزارشی با عنوان «با اهداف جنگ ایران که محقق نشده، دولت نتانیاهو در آستانه انتخابات با نارضایتی عمومی روبهرو است»، نوشت: بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هنگام ورود کشورش به جنگ با ایران و حمله به لبنان، چشماندازی را به جامعه اسرائیل فروخت؛ اما اکنون و در حالی که انتخابات در پیش است، این تصویر با واقعیت فاصله گرفته است.
بخشهای دیگر این تحلیل را میخوانید:
دولت ایران همچنان بر سر قدرت است. حزبالله و حماس نیز شکست نخوردهاند. به نظر میرسد منافع رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در حال فاصله گرفتن از منافع اسرائیل باشد.
جنگ با ایران و نیروهای نیابتی آن مطابق برنامه نخستوزیر بنیامین نتانیاهو پیش نرفته و این مسئله میتواند در انتخابات پیشرو که قرار است اواخر سال جاری برگزار شود، برای طولانیمدتترین نخستوزیر تاریخ اسرائیل دردسرساز شود. بر اساس یک نظرسنجی اخیر، بخش قابل توجهی از اسرائیلیها از عملکرد دولت نتانیاهو در مدیریت جنگ ناراضی هستند.
در آغاز عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، نتانیاهو اعلام کرده بود هدف، تضعیف توان نظامی جمهوری اسلامی، نابودی برنامههای هستهای و موشکی بالستیک آن و ایجاد شرایط برای فروپاشی حکومت است. هرچند توان نظامی ایران بهشدت آسیب دیده، اما همچنان تهدیدی برای کشورهای منطقه و کشتیرانی در تنگه هرمز محسوب میشود؛ و اهداف اصلی اعلامشده نیز هنگام اعلام آتشبس در اوایل ماه جاری، همچنان محقق نشده باقی ماندهاند.
جنگ اخیر اسرائیل با حزبالله در لبنان نیز ناتمام رها شده است. نتانیاهو گفته بود به درخواست ترامپ با آتشبس موافقت کرده، اما تاکید کرده که اسرائیل هنوز «کار را با حزبالله تمام نکرده است». نیروهای اسرائیلی همچنان بخشهایی به عمق ۱۰ کیلومتر در جنوب لبنان را در اشغال دارند.
نارضایتی عمومی در نظرسنجی اخیر، در کنار ادامه جنگ غزه قرار میگیرد؛ جنگی که در آن نیز ترامپ بر نتانیاهو برای کاهش عملیات نظامی فشار وارد کرده بود. بیش از ۲ سال پس از حمله اکتبر ۲۰۲۳ حماس که آغازگر جنگ شد، این گروه همچنان تضعیف شده اما پابرجاست.
یواف لیمر، تحلیلگر ارشد مسائل نظامی، نوشته است «پس از ۹۲۵ روز جنگ از ۷ اکتبر، اسرائیل در هیچ جبههای به پیروزی قاطع نرسیده است.» او افزود: «در پایان هر جنگ، این تصور ایجاد شده که تصمیمها نه در اورشلیم، بلکه در واشنگتن گرفته میشود.»
در مقابل، نتانیاهو جنگ با ایران را موفقیتآمیز و اقدامی پیشگیرانه در برابر تهدیدی «وجودی» توصیف کرده و گفته است: «ما ماشین نابودی رژیم ایران را از پیش در هم شکستیم.»
تداوم نارضایتی از دولت نتانیاهو
اعتماد عمومی به دولت نتانیاهو پس از حمله مرگبار حماس در سال ۲۰۲۳ بهشدت کاهش یافت. او در ۲ سال بعد، کارزار نظامی سنگینی علیه حماس و متحدانش به راه انداخت و در قالب توافق آتشبس، آزادی دهها گروگان از غزه را نیز بهدست آورد.
اسرائیل همچنین موفقیتهای نظامی قابل توجهی علیه ایران و حزبالله کسب کرده است، اما این دستاوردها ظاهرا به نفع سیاسی نتانیاهو تمام نشدهاند. با وجود حمایت گسترده اولیه از جنگها، نتیجهگیریهای نامشخص باعث خستگی و ناامیدی بخش زیادی از جامعه شده است.
دالیا شندلین، تحلیلگر سیاسی در تلآویو، میگوید: «مردم ناامید شدند، چون اهداف محقق نشده بود.» بر اساس نظرسنجی «مؤسسه دموکراسی اسرائیل»، در هفته اول جنگ با ایران، ۶۴ درصد پاسخدهندگان به توانایی نتانیاهو برای هدایت عملیات اعتماد داشتند. اما نظرسنجی دوم پس از آتشبس ۸ آوریل نشان داد ارزیابی افکار عمومی از مدیریت جنگ—نه فقط شخص نتانیاهو—بیشتر منفی بوده است.
آتشبسهای پیاپی و تردید نسبت به روابط با آمریکا
از زمان آتشبسها با ایران و حزبالله، این پرسش در جامعه اسرائیل مطرح شده که آیا رابطه نتانیاهو و ترامپ و همچنین رابطه اسرائیل و آمریکا به اندازه قبل از جنگها مستحکم است یا خیر.
با وجود اختلاف در برخی منافع، ترامپ همچنان از اسرائیل حمایت علنی میکند. او در شبکه اجتماعی خود نوشته بود که «اسرائیل چه محبوب باشد چه نباشد، یک متحد بسیار مهم برای آمریکا است.»
او همچنین اعلام کرده که بهزودی میزبان نتانیاهو و رئیسجمهور لبنان برای گفتوگو درباره آتشبس خواهد بود. با این حال، تردید در داخل اسرائیل ادامه دارد. در همان نظرسنجی، اکثریت پاسخدهندگان احتمال اینکه توافق میان آمریکا و ایران امنیت اسرائیل را بهطور کافی در نظر گرفته باشد، «کم» یا «بسیار کم» ارزیابی کردند.
نارضایتی در شمال اسرائیل
آتشبس با لبنان نارضایتی عمیقی در شهرهای مرزی ایجاد کرده است؛ مناطقی که ماهها تحت حملات موشکی حزبالله قرار داشتند.
آصاف اوکیل، ساکن کریات شمونه، گفت: «من ۱۰۰ متر با مرز فاصله دارم. آتشبس؟ اشتباه است.»
مغازهها همچنان تعطیل هستند و اعتراضاتی نیز شکل گرفته است که بخش عمده خشم آن متوجه نتانیاهوست.
انتخابات و وضعیت شکننده دولت
دولت نتانیاهو در ماههای پایانی دوره ۴ ساله خود قرار دارد و طبق قانون باید تا پایان اکتبر انتخابات برگزار شود. در همین حال، چند چهره اپوزیسیون از جمله نفتالی بنت و یائیر لاپید اعلام کردهاند که در انتخابات آینده متحد خواهند شد. همچنین گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش، نیز احتمالا به این ائتلاف میپیوندد.
ندو ایال، تحلیلگر روزنامه یدیعوت آحارونوت، میگوید اگر نتانیاهو نتواند اسرائیلیها را قانع کند که جنگها امنیت پایدار ایجاد کردهاند، «در وضعیت بسیار دشواری قرار خواهد گرفت». او افزود «با آتشبسهای شکنندهای که هر لحظه ممکن است فرو بپاشند، رایدهندگان راضی نخواهند بود.»
