فعالیتهای مطبوعاتی خالهبازی است
یک ناشر معتقد است که فعالیتهای مطبوعاتی ما خالهبازی و نان قرض دادن است و کتابها عادلانه معرفی نمیشوند، به همین دلیل تبلیغات مطبوعاتی کتاب مفید نیست.
به گزارش افکارنیوز،آرش نقیبیان، مترجم، کتابفروش و مدیر انتشارات فرهنگ آرش دربارهی ضرورت تبلیغ کتاب، گفت: ما امروز در دورهای هستیم که همهچیز به کالا تبدیل شده است. محصولات فرهنگی باید به دست مخاطب برسند تا با برگرداندن نقدینگی به تولید دوبارهی این محصولات کمک کنند. تبلیغات هم به فروش کتاب کمک میکند.
او افزود: تعدادی از مجلات که هزینهی تبلیغشان زیاد نیست، بُرد ندارند و تبلیغ دادن به آنها بیفایده است. تبلیغ دادن به روزنامههایی مثل همشهری یا مجلات فرهنگیای مثل همشهری داستان که بُرد خوبی دارند، مؤثر است، اما هزینههایشان بسیار بالاست و با اقتصاد ضعیف نشر نمیتوان از عهدهی پرداخت این هزینهها برآمد.
نقیبیان در ادامه دربارهی تجربهی نشر فرهنگ آرش در تبلیغ کتاب، عنوان کرد: تا به حال تبلیغ به این معنا که پول بپردازیم و کتابهایمان تبلیغ شوند، نداشتهایم، اما احتمالا در آینده این کار را انجام خواهیم داد. هرچند ظاهرا هزینهی تبلیغات بسیار بالاست. هزینهی تبلیغات رادیویی و تلویزیونی آنچنان سنگین است که حتا ناشران دولتی هم کتابهایشان را با این روش تبلیغ نمیکنند. اگر این کار بهصرفه بود، قطعا ناشران دولتی به آن روی میآوردند. البته ممکن است بعضی از کتابها از طریق کانالهایی در رادیو یا تلویزیون معرفی شوند.
او دربارهی کاربرد تبلیغاتی معرفیهایی که بخشهای فرهنگی رسانهها از کتاب انجام میدهند، اظهار کرد: به نظرم استفاده از مطبوعات مناسبترین روش تبلیغاتی است. با این حال تجربهی من در عرصهی نشر در فرهنگ آرش و پیش از آن در انتشارات مروارید و کاروان این است که مطبوعات ما در این زمینه به صورت کاملا دوستانه عمل میکنند؛ مثلا وقتی اعضای تحریریهی فرهنگی یک روزنامهی وثیق، کارمند چند ناشر معروف ما هستند، طبیعتا کتابهای همان ناشران را معرفی میکنند؛ نه کارهای یک ناشر گمنام را.
نقیبیان سپس گفت: اگر فعالیت مطبوعاتی در حوزهی کتاب، عادلانه و حرفهیی انجام شود، مؤثر خواهد بود؛ وگرنه دور باطل زدن است. در حال حاضر ما با پدیدهی «روزنامهنگار قلم بهمزد» روبهرو هستیم. چند ناشر معروف هم تعدادی از روزنامهنگاران را به عضویت هیأت تحریریهی خود درآوردهاند. تا زمانی که فعالیتهای مطبوعاتی ما خالهبازی و نان قرض دادن باشد و کتابها ناعادلانه معرفی شوند، تبلیغات مطبوعاتی هم مفید نخواهد بود. چندی پیش کتابی به نام «تشریفات» از سیس نوتِبوم، توسط سامگیس زندی از زبان هلندی به فارسی ترجمه و از سوی فرهنگ نشر نو منتشر شد. این کتاب شاهکار مسلم
ادبیات است، اما در مجلات و روزنامهها معرفی نشده است، در حالیکه کتاب دست دومی به نام «اتحادیهی ابلهان»، که شاهکار هم نبوده، با بوق و کرنا در رسانهها به عنوان شاهکار معرفی شده است.
او افزود: این مثالها قابل تعمیم هستند. دربارهی دهها کتاب دیگر هم به همین شیوه سکوت میشود، فقط به این دلیل که مترجم از اعضای هیأت تحریریهی روزنامهای نیست، یا ناشر از دوستان یک روزنامهنگار نبوده است. خود من بارها با هزینهی شخصی کتابهایی را خریدهام و بدون چشمداشت بر آنها نقد نوشتهام و در روزنامهها منتشر کردهام. زمانیکه در رأس امور فرهنگی نشر کاروان یا مروارید بودم، ۹۰ درصد کتابهایی که معرفی میکردم، از سایر ناشران بودند. اما چند درصد از روزنامهنگاران ما به این شیوه عمل میکنند؟
نقیبیان در پایان اظهار کرد: بهجز مسألهی حب و بغض، مشکل دیگری که باعث این اتفاقها میشود، کماطلاعی است. بسیاری از کتابهای خوب منتشر میشوند، اما از جانب روزنامهنگاران پیگیری نمیشوند؛ به این دلیل که روزنامهنگاران دربارهی ادبیات جهان، نویسندهها و کتابهای جدید دانش و مطالعه ندارند. بسیاری از کتابهای مهم در ایران شناخته نمیشوند و در مقابل، نام کتابهای کماهمیتتر مرتب تکرار میشود.