در حالی که کشور در شرایط جنگ تحمیلی قرار دارد، روشن کردن آتش و به خطر انداختن جان یک نفر هم میتواند کنترل شرایط را سخت کند.موضوعی که جلال ملکی، کارشناس و سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران بر آن تاکید دارد. او معتقد است که فرهنگ همدردی با جامعه عزادار کشور و فراهم کردن مسیر آسان برای خدمترسانی به حوادث احتمالی، دو دلیل بسیار با اهمیت، برای چشمپوشی کردن از برگزاری چهارشنبه سوری امسال است.
آخرین چهارشنبه سال به نظر شما چه تفاوتی با سالهای پیشین دارد که سبب شده برگزاری مراسم آن از طرف مسئولان ممنوع اعلام شود؟
خودم یکی از کسانی هستم که طرفدار جشنهای سنتی و ملی هستم، اما امسال با دو مانع جدی برای برگزاری این آیین ملی مواجه هستیم و به عنوان شهروند این جامعه، باید شرایط را کاملا درک کنیم. مانع اولی که لازم است به آن توجه کنیم، از نگاه نیروهای امدادی است. بر کسی پوشیده نیست که در حال حاضر، ما در وسط جنگ هستیم و نیروهای امدادی مانند آتشنشانی، هلالاحمر، اورژانس و ... در نوک پیکان مبارزه قرار دارند. این نیروها، در هر زمان که موشکی به منطقهای اصابت میکند، انفجاری رخ میدهد و ...، در کوتاهترین زمان ممکن خودشان را به آنجا میرسانند. حالا تصور کنید که در راه رسیدن به منطقه آسیبدیده، نیروهای آتشنشانی با خیابانی مواجه شوند که مردم به دلیل تجمعات این شب، راه را بستهاند و مانع رسیدن سریع نیروهای امدادی به محل حادثه میشوند. این در حالی است که در منطقهای دیگر، افرادی زیر آوار هستند که به کمک نیاز دارند.
به این ترتیب چه توصیهای به شهروندان دارید؟
تاکید جدی داریم که در شرایط جنگی فعلی، این آیین را صرفا به برگزاری یک دورهمی خانوادگی و درون خانه محدود کنیم. لازم به یادآوری است که ما هیچوقت در سالهای گذشته حرفی از برگزار نکردن جشن چهارشنبهسوری نزدیم، اما امسال شرایط بسیار خاص است و ما برای خدمت رسانی به حوادث احتمالی، به خلوت بودن معابر و همکاری مردم با نیروهای امدادی، نیاز داریم.
به دو مانع برای برگزاری چهارشنبه سوری امسال اشاره کردید، مانع دوم چیست؟
مساله دیگری که باید آن را جدی بگیریم، فرهنگ همدردی ایرانیان با همدیگر است. در تاریخ کشورمان ایرانیها همیشه مردم با فرهنگ و معتقدی بودهاند که اصول زندگی جمعی را میدانند و به آن پایبند هستند. چنانچه در ایام قدیم هم اگر یک نفر در یک محلهای عزادار بود، مردم حرمت فرد عزادار را نگه میداشتند. این روزها، کشور ما به دلیل شهادت تعداد زیادی از کودکان، زنان، مردان و به طور کلی هموطنانش، داغدار و عزادار است. هموطنانی که شاید عزیزی را هم از دست نداده باشند، اما خانه و زندگیشان ویران شده است. برای همین است که شخصا معتقدم که امسال، برپایی جشنی با عنوان چهارشنبهسوری، تطابقی با فرهنگ اصیل ایرانی ندارد و بهتر است امسال از برگزاری آن، به دو دلیل امدادی و اعتقادی، چشمپوشی کنیم.
آتش نشانها در این روزها چقدر تحت فشار هستند؟
یروی امدادی آتشنشانی، نه فقط در این روزها که از ابتدای امسال، روزهای سخت و پرفشاری را گذراندهاند، چرا که سال با حادثه سنگین بندرعباس شروع شد که تعدادی از آتشنشانهای تهران هم چندین شبانهروز در آنجا مستقر بودند و تا آخرین دقایق به فعالیت امدادرسانیشان ادامه دادند. بعد از آن با جنگ تحمیلی ۱۲ روزه مواجه شدیم. چند وقت بعد از آن هم آتشسوزی جنگلهای الیت را شاهد بودیم. در زمستان، ناآرامیهای دی ماه بود که نیروهای آتشنشانی را درگیر اتفاقات و وقایع پیشآمده کرد و حالا هم که با جنگ تحمیلی دیگری روبهرو شدهایم؛ جنگی که با شدتی بیشتر از جنگ ۱۲ روزه برای همه از جمله نیروهای آتشنشانی همراه است.
آماری از شدت و مقایسه حوادث در دفاع مقدس دوم و سوم دارید؟
در جنگ ۱۲ روزه، نیروهای آتش نشانی در ۱۴۲ نقطه از شهر تهران ماموریت داشتند، اما در جنگ تحمیلی فعلی و در این ۱۵ روز، بیشتر از ۲۵۰ مورد ماموریت امدادرسانی به آتشنشانی داده شده است؛ این یعنی چیزی بیشتر از هفتاد درصد افزایش ماموریت نسبت به جنگ ۱۲ روزه. موضوعی که نشاندهنده فشاری مضاعف بر سازمان آتشنشانی است. فشاری که هم بر نیروهای امدادی و هم بر تجهیزاتشان وارد شد و اگر تجربه جنگ اول و بحرانها و حوادث قبل نبود، شاید آتش نشانی و نیروهای امدادی در این جنگ، کم میآوردند.
از تعداد شهدا، مصدومان و آسیبهایی که به تجهیزات و پایگاههای آتشنشانی در جنگ اخیر وارد شده است، میگویید؟
خوشبختانه سازمان آتش نشانی با حادثهای که منجر به شهادت نیروهای امدادی شود مواجه نبوده است، اما حدود ۲۰ نفر از همکاران دچار مصدومیت شدهاند. در طی این جنگ، به تجهیزات آتشنشانی هم خسارت و آسیبهایی وارد شد، اما تا به امروز، به اندازهای نبوده است که ماشینهای آتشنشانی از رده خارج شوند و یا خللی در خدمت رسانی ایجاد شود؛ چنانکه تا به امروز، روند خدمترسانی به افراد حادثهدیده، بدون وقفه ادامه دارد.
اگر بخواهید توصیهای به شهروندان در شرایط فعلی داشته باشید، آن توصیه چیست؟
از حق نگذریم، هر سال و در آستانه چهارشنبه آخر سال، ما با حوادث کوچک و بزرگ متعددی روبهرو بودیم، اما امسال، مردم هم شرایط را درک کردهاند و میدانند که موقعیت فعلی کشور، جایی برای برگزاری این مراسم ندارد. اما با این وجود، هرچند کم، اما هستند کسانی که در گوشه و کنار شهر مشغول درست کردن مواد محترقه هستند تا بتوانند این مواد را در سطح بازار و به بچههای ما بفروشند. برای همین، توصیه جدی من این است که اگر با چنین افرادی در کوچه، خیابان، ساختمان و محل زندگیمان مواجه شدیم، ریسک نکنیم و بدون تردید، فعالیت آنها را گزارش بدهیم تا بتوانیم با اطلاع رسانی موقع، جان خودمان و اعضای خانوادهمان حفظ کنیم.