مذاکرات ایران و آمریکا زیر سایه بی اعتمادی

به گزارش افکارنیوز؛ دور نخست گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا با میزبانی عمان، به ابتکار شورای عالی امنیت ملی و با هدف کاهش تنش‌های منطقه‌ای برگزار شد، هرچند فضا به گفته منابع مطلع نسبتاً مثبت توصیف شده، اما همچنان نشانه‌هایی از بدبینی و بی‌اعتمادی نسبت به نیت واقعی طرف آمریکایی در مواضع مقامات ایرانی به چشم می‌خورد.
در همین راستا و به گفته فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، این گفت‌وگوها بنا به درخواست برخی کشورهای همسایه شکل گرفته، اما برخلاف دوره‌های گذشته، شرایط کنونی پیچیده‌تر و حساس‌تر است.
وی تاکید دارد که آمریکا در این دور از مذاکرات با لحنی متکبرانه و با طرح پیش‌شرط‌هایی وارد گفت‌وگو شده که با خطوط قرمز جمهوری اسلامی مغایرت دارد.
به اعتقاد این نماینده، ایران کشوری مستقل است و تصمیماتش را نه تحت فشار نظامی، بلکه بر اساس منافع ملی اتخاذ می‌کند.
فدا حسین مالکی اقدام مذاکره‌کننده آمریکایی در سفر پیش از مذاکرات به سرزمین‌های اشغالی و دیدار با بنیامین نتانیاهو را "گاف دیپلماتیک"توصیف کرده و آن را نشانه‌ای از نبود صداقت در رفتار امریکا دانسته است.
به باور وی، چنین رفتارهایی نه‌تنها فضای اعتماد را مخدوش می‌کند، بلکه بدبینی ایران نسبت به اهداف واقعی آمریکا را افزایش می‌دهد.

از سوی دیگر ابراهیم نجابت، عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با تأکید بر ثبات سیاست اصولی جمهوری اسلامی در دفاع از مظلومان و تلاش برای صلح پایدار، معتقد است که ایران از تمامی ابزارهای قدرت از توان نظامی تا دیپلماسی برای تأمین منافع ملت استفاده خواهد کرد.
وی می‌گوید؛ تیم مذاکره‌کننده کشور با هدف تحقق منافع ملی پای میز گفت‌وگو رفته، اما تحقق این هدف مستلزم صداقت طرف مقابل است؛ موضوعی که آمریکا در سال گذشته کمتر از هر زمان دیگری از خود نشان داده است.
نجابت با اشاره به قانون مصوب مجلس در مورد اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها،این قانون را پشتوانه‌ای مؤثر برای تیم دیپلماسی می داند که امکان هرگونه فشار یا تحمیل خواسته‌های طرف مقابل را کاهش خواهد داد.
نماینده مردم در مجلس دوازدهم تأکید دارد که؛ جمهوری اسلامی ضمن پایبندی به مسیر مذاکره، در برابر هر گونه تهدید احتمالی پاسخ قاطع خواهد داد و یک چشم ما به میز مذاکره و چشم دیگرمان به ماشه موشک‌هاست.
هم‌زمان، دکتر علیرضا تقوی‌نیا، تحلیلگر مسائل بین‌الملل نیز دور جدید گفت‌وگوها را دارای دستور کاری محدود و متمرکز بر موضوع هسته‌ای می‌داند.
وی معتقد است؛ این مذاکرات با نقش‌آفرینی فعال ایران و بدون ورود به مباحث موشکی یا منطقه‌ای برگزار شده است.


این تحلیلگر مسائل سیاسی خاطرنشان می‌کند که؛حضور ایران در این نشست نه از موضع ضعف، بلکه با هدف گفت‌وگو در کنار حفظ بازدارندگی دفاعی انجام شده و نیروهای مسلح ایران در وضعیت آماده‌باش کامل قرار دارند تا در برابر هر تهدید احتمالی واکنشی فوری نشان دهند.
در مجموع این گونه به نظر می رسد که رویکرد جمهوری اسلامی در قبال گفت‌وگوهای اخیر، ترکیبی از واقع‌گرایی دیپلماتیک و حفظ بازدارندگی راهبردی است؛ سیاستی که بر حفظ توازن میان مذاکره و قدرت متکی است، ایران تلاش دارد از مسیر گفت‌وگو، فشارها و تهدیدها را کاهش دهد، اما در عین حال با تکیه بر توان دفاعی و پشتوانه داخلی، پیام روشنی به طرف مقابل می‌فرستد که امنیت و منافع ملی ایران معامله‌پذیر نیست، در چنین چارچوبی، هرگونه پیشرفت در روند دیپلماسی تنها زمانی ممکن خواهد بود که اعتماد متقابل شکل بگیرد و طرف آمریکایی فاصله خود را از مسیر فشار و تهدید رعایت کند.