روابط ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سال ۱۳۹۹ دستخوش تحولاتی بود از دو سفری که «رافائل گروسی » مدیرکل این نهاد بین‌المللی به تهران داشت، تا توقف نظارت‌های فراپادمانی و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی در راستای اجرای قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران. از قطعنامه‌ ضد ایرانی که در خرداد ماه به پیشنهاد سه کشور اروپایی عضو برجام در شورای حکام آژانس تصویب شد و قطعنامه‌ای که در پایان سال از سوی سه کشور ارائه، ولی در نهایت از تصمیمشان عقب نشینی کردند.

در سالی که گذشت، همکاری‌های ایران و آژانس در دوران کرونا نیز متوقف نشد. یک سخنگوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در روزهای پایانی سال ۱۳۹۸ ( ۲۸ اسفند ۱۳۹۸) در این باره اظهار داشت: با آنکه به دلیل شیوع کرونا در برنامه‌های سفر این سازمان اخلال ایجاد شده، ولی این نهاد بین‌المللی به انجام فعالیت‌های پادمانی خودش در ایران و سایر نقاط دنیا ادامه می‌دهد. 

«کاظم غریب‌آبادی» سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز یک روز بعد (۲۹ اسفند ۱۳۹۸) در پاسخ به ادعای مطرح شده در بولتن دانشمندان اتمی درباره احتمال تاثیرپذیری بازرسی‌های آژانس در ایران در شرایط ناشی از شیوع ویروس کرونا، تصریح کرد: حتی در این شرایط (شیوع کرونا) هم فعالیت‌های بازرسان آژانس در ایران می‌تواند بدون هیچ محدودیتی ادامه پیدا کند، مگر اینکه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خود تصمیم دیگری بگیرد.

علاوه بر این، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ۲۱ فروردین ۱۳۹۹ نیز اعلام کرد که فعالیت‌های پادمانی این نهاد در ایران و سایر کشورها، علی‌رغم شیوع بیماری «کووید-۱۹» ادامه دارد.

محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز ۱۹ اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ در نامه‌ای به آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد همزمان با دومین سالروز خروج آمریکا از برجام عنوان کرد: به منظور اثبات حسن نیت خود مایلم بار دیگر اعلام کنم جمهوری اسلامی ایران به همکاری کامل و موثر خود با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ادامه می‌دهد. 

در (۱۶ خرداد ماه ۱۳۹۹) پنجم ژوئن نیز گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره راستی آزمایی اجرای برجام منتشر شد که از جمله موارد زیر در آن اشاره شده بود:

- عبور تولید آب سنگین ایران از مرز ۱۳۰ تن و رسیدن به ۱۳۲.۶ تن؛

- استفاده از ماشین های جدید از جمله غنی سازی با ماشین‌های IR4،IR5،IR6،IRs،IRs6،IR2m در خطوط تحقیق و توسعه؛

-  غنی سازی اورانیوم تا سطح ۴.۵ درصد و فراتر از حد تعیین شده در برجام؛

- تولید ۱۵۷۱.۶ کیلوگرم اورانیوم غنی شده که ۵۵۰.۷ کیلوگرم بیشتر از گزارش ماه مارس بوده و ۱۳۵۶.۵ کیلوگرم آن نیز اورانیوم با غنای ۴.۵ درصد می‌باشد.

البته در این میان، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه در واکنش به گزارش جدید مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، خواستار همکاری فوری و کامل ایران با آژانس شد.

غریب آبادی نماینده دائم ایران در آژانس نیز ۲۰ خرداد ۱۳۹۹ در نامه‌ای به مدیرکل آژانس در خصوص رفتار غیرقانونی و متخلفانه آمریکا در قبال تعهدات بین‌المللی خود در حوزه همکاری‌های هسته‌ای و ایجاد ممانعت در این زمینه اعتراض کرد.

«رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۲۶ خرداد ماه در اظهاراتی مدعی شد ایران اجازه بازرسی از برخی مکان‌ها را نمی‌دهد.گروسی عنوان کرد: «با نگرانی جدی می‌گویم که برای بیش از چهار است ماه است که ایران به ما اجازه دسترسی به دو مکان را نداده و برای حدود یک سال است که در مباحثات محتوایی جهت شفاف‌سازی سوالات ما مرتبط با مواد هسته‌ای احتمالی و فعالیت‌های مرتبط هسته‌ای اعلام‌نشده مشارکت نکرده است».

* صدور قطعنامه شورای حکام آژانس

۲۶ خرداد ۱۳۹۹ بلومبرگ اعلام کرد که شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در قطعنامه‌ای که پیش‌نویس آن توسط انگلیس، فرانسه و آلمان تهیه شده خواستار «همکاری کامل» ایران با تحقیقات آژانس شده است. 

یک روز بعد یعنی ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ نماینده دائم ایران در آژانس با اشاره به همکاری‌های گسترده و شفاف ایران با آژانس گفت: این بدان معنا نیست که هر درخواست را آن هم بر مبنای ادعاهای واهی دشمنانمان اجابت ‌کنیم و به این سازمان و کشورهای عضو توصیه می‌کنیم از ایجاد یک بحران غیرضروری پرهیز کنند. در حالی که ایران به طور گسترده و سازنده‌ای با آژانس همکاری می‌کند، ارائه قطعنامه‌ای با هدف درخواست از ایران برای همکاری و اجابت دو خواسته آژانس، اقدامی تاسف آور و کاملا غیرسازنده است. 

از سوی دیگر محمدجواد ظریف ۲۷ خرداد ماه و در نشست خبری مشترک با همتای روس خود در مسکو در این باره گفت: بسیار باعث تاسف است که دبیرخانه ملل متحد و دبیرخانه آژانس به جای اینکه در جهت حفظ برجام عمل کنند در جهت منویات آمریکا و اسرائیل برای نابودی برجام عمل می‌کنند.

وی با بیان اینکه ایران با شفافیت کامل با آژانس همکاری می‌کند، اظهار داشت: ۱۵ گزارش آژانس نشان داد ایران تعهداتش را صد در صد انجام داده است. اجازه نخواهیم داد ایران موضوع بررسی‌هایی شود که اسناد آن ادعاهای جاسوسی است. فکر می‌کردیم آژانس باید برای اعتبار خود ارزش قائل شود. کماکان معتقد به شفافیت هستیم. از ابتکارات دولت روسیه برای تقویت همکاری ایران و آژانس استقبال می‌کنیم، ولی اجازه نخواهیم داد آژانس ابزاری شود برای سوء استفاده کسانی که می‌خواهند برجام را نابود کنند و هدفشان از بین بردن تمام تعهدات بین‌المللی است.

غریب آبادی نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ در نشست فصلی شورای حکام نسبت به درز و افشای اطلاعات محرمانه از سوی این سازمان و کشورها هشدار داد و گفت: آژانس در سال گذشته ۳۳ دسترسی تکمیلی در ایران انجام داده که این نتیجه اجرای داوطلبانه و موقت پروتکل الحاقی است. متأسفانه، از مارس ۲۰۲۰ و با وجود چندین بار ابراز نگرانی و عدم رضایت ایران از این اقدام غیرحرفه‌ای دبیرخانه آژانس، این واقعیت در گزارشات مدیرکل منعکس نمی‌شود.

۲۷ خرداد ماه نیز فرانسه اعلام کرد که با شرکای اروپایی خود برای اعمال فشار بر ایران از طریق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری می‌کند. «آگنس ون در مول»، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه گفت: «ایران، همانند هر کشور دیگری باید هنگامی که با درخواست دسترسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای اعطای دسترسی مواجه می‌شود بی‌درنگ و بدون تأخیر به آن پاسخ دهد و اجازه دهد بازرس‌های آژانس، نبود مواد و فعالیت‌های هسته‌ای اعلام‌نشده در خاکش را به اثبات برسانند.»

 اتحادیه اروپا نیز ۲۷ خرداد ماه در بیانیه‌ای ایران را به انجام فعالیت‌های مغایر با برجام متهم کرد.

نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی ۲۹ خرداد در پیامی به شورای حکام آژانس عنوان کرد: وین، تقریبا آخرین سنگر چندجانبه گرایی است، اما چنانچه شورای حکام در این هفته دوراندیشی لازم را نشان ندهد، این نیز به قصه‌ای فراموش شده تبدیل می‌شود.

۲۹ خرداد ماه نیز «جکی والکات» نماینده آمریکا در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین، با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که واشنگتن از قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی علیه ایران در موضوع عدم همکاری با بازرسی‌های پادمانی هسته‌ای حمایت می‌کند و از دیگر اعضای شورای حکام خواست تا از این قطعنامه حمایت کنند.

سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۲۹ خرداد در نشست فصلی شورای حکام دو درخواست دسترسی آژانس را مبتنی بر اطلاعات غیرمعتبر و ادعایی خواند و تصریح کرد: ایران قلمرو خود را بر مبنای ادعاهای دشمنانش به روی آژانس باز نمی‌کند. ایران در طول دو ماه گذشته، تعامل سازنده خود با آژانس را با هدف حصول به یک درک مشترک بر روی جوانب مختلف درخواست‌ها ادامه داد تا مسیر برای یافتن یک راه حل هموار شود.در همین راستا، دو دور بحث و گفتگو در ۲۹ آوریل و ۱۶ می ۲۰۲۰ در تهران بین مقامات ذیربط جمهوری اسلامی ایران و هیأت آژانس به سرپرستی معاون مدیرکل در امور پادمان برگزار شد که طی آن، طرفین وارد بحث‌های محتوایی در مورد چگونگی رسیدگی به موضوعات،  به شیوه‌ای حرفه‌ای و سودمند شدند.

در نهایت شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۳۰ خرداد ۱۳۹۹ اولین قطعنامه ضد ایرانی پیشنهاد شده از سوی سه کشور اروپایی از سال ۲۰۱۲ را به بهانه عدم همکاری تهران با تحقیقات آژانس و به بهانه عدم ارائه دو دسترسی تکمیلی ، تصویب کرد. این قطعنامه پیشنهادی با ۲۵ رأی موافق، ۲ رأی مخالف و ۷ رأی ممتنع تصویب شد. روسیه و چین نیز به این قطعنامه رای منفی دادند.کشورهای آذربایجان، هند، مغولستان، نیجر، پاکستان، آفریقای جنوبی و تایلند به این قطعنامه رای ممتنع داده و پاراگوئه نیز غایب بود.

در این قطعنامه از ایران خواسته شد به تعهدات خود در چارچوب ان.پی.تی و پروتکل الحاقی کاملا پایبند باشد. 

نماینده ایران در آژانس در واکنش به این قطعنامه گفت که قطعنامه مزبور هیچ الزام حقوقی برای ایران به منظور همکاری با آژانس درباره دو درخواست دسترسی ایجاد نمی‌کند.

سید عباس موسوی سخنگوی وقت وزارت امور خارجه ایران نیز ۳۰ خرداد ماه این قطعنامه را یک زیاده خواهی آشکار و طلبکاری سیاسی از سوی آمریکا و سه کشور اروپایی خواند و گفت: جمهوری اسلامی ایران زیاده طلبی را از جانب هیچ کشور و سازمانی نمی پذیرد. مسئولیت تنش آفرینی در روابط جمهوری اسلامی ایران و آژانس بر عهده بانیان این قطعنامه است.

البته این اقدام با ابراز خرسندی نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران مواجه شد.

* نخستین سفر گروسی به تهران

از دیگر تحولات در سالی که گذشت، سفر «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای اولین بار بعد از تصدی این سمت به تهران بود. البته قرار بود گروسی در سال ۱۳۹۸ به ایران سفر کند که در پی شرایط به وجود آمده در پی شیوع همه‌گیری کرونا این سفر در شهریور ماه ۱۳۹۹ انجام شد.

پیش از این سفر کاظم غریب آبادی نماینده ایران عنوان کرد: اعتماد ایران به آژانس در ماه‌های اخیر صدمه دیده است. ضروری است که سفر مدیرکل به ایران، موجب اعتمادسازی شود. این سفر ارتباطی با مکانیسم به اصطلاح ماشه ندارد و خواست آمریکا هم نیست و در چارچوب دعوت طرف ایرانی صورت می‌پذیرد.

بالاخره گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به همراه هیأتی دوشنبه شب سوم شهریور ماه وارد تهران شد. وی چهارم شهریور ماه در محل سازمان انرژی اتمی با علی‌اکبر صالحی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی در حدود دو ساعت به گفت‌وگو پرداخت و پس از آن در نشست خبری مشترک شرکت کرد و به سوالات خبرنگاران پاسخ داد.

گروسی در نشست خبری در اظهاراتی ضمن ابراز خرسندی از سفر به ایران، تأکید کرد که هیچ تغییری در رویکرد آژانس ایجاد نشده و همکاری ایران و آژانس سازنده بوده و قرار است تداوم داشته باشد.

مدیرکل آرژانتینی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بعدازظهر سه‌شنبه چهارم شهریور ماه به دیدار ظریف رفت و در این دیدار تأکید کرد که آژانس وظایف خود را بر اساس اصول بیطرفی و حرفه‌ای‌گری و همچنین در چارچوب صرف ملاحظات فنی انجام می‌دهد.

وزیر امور خارجه هم در توئیتی دیدارش با گروسی را بسیار سازنده خواند و افزود: ایران کاملاً شفاف عمل کرده است. بیش از ۹۲ درصد از بازرسی‌های آژانس  بین‌المللی انرژی اتمی در موارد مشابه جهانی در ایران انجام شده است. برخی درصددند با اعمال فشار از طریق بازگشایی پرونده‌های مختومه این شفافیت را از بین ببرند.ما خواستار روابط نرمال و عادی با آژانس هستیم.

گروسی بعدازظهر چهارشنبه و دومین روز حضورش در ایران با حسن روحانی رئیس جمهور دیدار کرد. رئیس جمهور هم در این دیدار گفت: روابط ایران با آژانس در سطح بسیار خوبی است و پیام سفر مدیرکل آژانس به تهران برای جهانیان این است که ایران مثل گذشته آماده است در چارچوب پادمان با آژانس همکاری نزدیکی داشته باشد.

در پایان این سفر نیز بر اساس توافق صورت گرفته بیانیه‌ مشترک ایران و آژانس منتشر شد. در این بیانیه آمده بود: ایران به طور داوطلبانه به دو مکان مشخص شده توسط آژانس دسترسی داده و فعالیت های راستی آزمایی آژانس را برای حل و فصل این موضوعات تسهیل خواهد کرد. تاریخ‌های مربوط به دسترسی‌های آژانس و فعالیت های راستی آزمایی، مورد توافق قرار گرفت. 

علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی هم در اظهاراتی با اشاره به بیانیه مشترک ایران و آژانس تصریح کرد: فراتر از تعهداتمان، قطعا خواسته‌ای را نمی‌پذیریم.

غریب آبادی نماینده ایران نیز در پی این سفر در اظهاراتی گفت: متناسب با رفتار آژانس، رفتار خود را تنظیم می‌کنیم. چنانچه آژانس تحت هر شرایط یا بهانه‌ای بخواهد مفاد تفاهم مشترک را در آینده زیر پا گذاشته و یا در رسیدگی به این دو سه موضوع، با حسن نیت رفتار نکند، همکاری‌ها و تعاملات ایران با این سازمان را نشانه خواهد رفت. 

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم ۲۴ شهریور در نشست خبری بعد از جلسه شورای حکام گفت که تحلیل نمونه‌های انجام‌شده از نخستین سایت مورد دسترسی در ایران بین ۲ تا ۳ ماه زمان خواهد برد.

گروسی ۲۷ شهریور ماه با مهم دانستن توافق با ایران برای دسترسی به دو مکان مورد نظر، گفت اکنون سطحی از همکاری با ایران را به دست آورده‌اند که نیاز بود و بازرسان این سازمان می‌توانند به فعالیت خود ادامه دهند.

آژانس نهم مهر ماه نیزبا صدور بیانیه‌ای اعلام کرد طبق توافق قبلی با تهران، بازرسان آن در دومین مکان مورد نظر در ایران حضور پیدا کرده‌اند.

مدیرکل آژانس (+) نهم مهر ماه همچنین در مصاحبه‌ای گفت که این نهاد سال گذشته بیش از ۴۰۰ بازرسی در ایران انجام داده است. 

چندی بعد، سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تاریخ ۲۸ آبان ماه، تزریق گاز UF۶ به زنجیره ۱۷۴ تایی سانتریفیوژهای IR2m را تأیید کرد.

در گزارش نوامبر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با بیان اینکه ایران همچنان به اجرای موقت پروتکل الحاقی ادامه می‌دهد، عنوان شد که آژانس به ارزیابی اظهارنامه‌های ایران ذیل پروتکل الحاقی ادامه داده و دسترسی تکمیلی را به تمامی سایت‌ها و مکان‌های مورد نیاز در داخل ایران، انجام داده است. 

* از سرگیری غنی سازی ۲۰ درصد

از جمله دیگر تحولات، از سرگیری غنی سازی ۲۰ درصد در راستای اجرای قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها بود. ۱۵ دی ماه نیز غنی سازی ۲۰ درصد در فردو از سر گرفته شد و نماینده دائم ایران در آژانس درباره آغاز غنی سازی ۲۰ درصد در فرد‌و عنوان کرد: این اقدام به دنبال نامه مورخ ۱۱ دی ماه ایران به آژانس صورت گرفت.

بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی ۱۵ دی ماه با بیان اینکه توانایی غنی سازی ۴۰ تا ۶۰ درصد را داریم، گفت: در حال حاضر برای برداشت اورانیوم ۲۰ درصد از ماشین‌های IR1 استفاده می‌شود و ۶ آبشار را به این کار اختصاص داده‌ایم و این ظرفیت را داریم که از سانتریفیوژهای IR4 و IR2M و IR6 نیز استفاده کنیم. 

نماینده ایران در آژانس ۲۴ دی ماه از آغاز فعالیت تحقیق و توسعه طراحی سوخت جدید راکتور تهران خبر داد و گفت: تمامی این مراحل به اطلاع آژانس رسیده و می‌رسد ‌و بازرسان نیز سه روز قبل، از کارخانه تولید صفحه سوخت بازدید کردند.

غریب آبادی ۱۴ بهمن از نصب سانتریفیوژهای جدید IR2m و IR6 در نطنز و فردو خبر داد و گفت: نصب تعداد بیشتری از سانتریفیوژهای جدید، در راه است.

۲۲ بهمن عنوان شد که ایران تجهیزات جدیدی را به تاسیسات هسته‌ای اصفهان وارد کرده و تولید اورانیوم فلزی را از روز ۸ فوریه (۲۰ بهمن) آغاز کرده است. سازمان انرژی اتمی در بیانیه‌ای در پاسخ به تروئیکای اروپایی اعلام کرد: این سازمان هنوز اطلاعات پرسشنامه طراحی کارخانه اورانیوم فلزی را به آژانس ارائه نکرده و پس از انجام تمهیدات لازم و در زمان مقتضی و مهلت تعیین شده در قانون این اقدام انجام می‌شود.

سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به بیانیه تروئیکای اروپا عنوان کرد: پرسشنامه اطلاعات طراحی کارخانه اورانیوم فلزی اصفهان هنوز به آژانس ارائه نشده و این اقدام، پس از انجام تمهیدات لازم و در مهلت تعیین شده در قانون انجام خواهد شد.

غریب آبادی نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آذر ماه سال جاری و در پی درز گزارش آژانس به رسانه‌ها با بیان اینکه تمامی گزارشات پادمانی و برجامی و همچنین مکاتبات ایران با آژانس و بالعکس، محرمانه است، گفته بود: به زودی عریضه‌ای حقوقی را تنظیم و برای این نهاد می‌فرستیم.

وی ۲۶ بهمن ماه اعلام کرد: ملاحظات و نگرانی های ایران در زمینه اصل محرمانگی رسما در نامه‌ای به اطلاع آژانس رسید. 

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بهمن ماه در گزارشی زمینه‌ها و دلایل تصویب قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها را به اطلاع آژانس و کشورهای عضو رساند.

نماینده دائم ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی ضمن تشریح اقداماتی که جمهوری اسلامی از پنجم اسفند و در راستای اجرای مصوبه مجلس متوقف می‌کند، مفاد پروتکل الحاقی و کد ۳.۱ اصلاحی ترتیبات فرعی موافقتنامه پادمان را از جمله این موارد برشمرد. 

* دومین سفر گروسی به تهران

در روزهای آغازین اسفند ماه اعلام شد که گروسی به تهران می‌آید و رئیس سازمان انرژی اتمی در گفت‌وگو با فارس درباره این سفر گفت: در جلسه با رافائل گروسی ملاحظات آژانس در چارچوب موافقت‌نامه پادمان و همکاری‌های دو طرف مورد بررسی و گفت‌وگو قرار خواهد گرفت.

گروسی سوم اسفند ماه در تهران با علی اکبر صالحی و محمدجواد ظریف دیدار کرد و در پایان این سفر نیز ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بیانیه‌ای مشترک صادر کردند.

براساس این بیانیه، سازمان انرژی اتمی، آژانس را مطلع کرد که به منظور پایبندی به قانون مصوب مجلس شورای اسلامی (قانون) تحت عنوان «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» (قانون)، ایران اجرای اقدامات داوطلبانه، آنگونه که در برجام آمده است، را از ۵ اسفند ۱۳۹۹ متوقف خواهد کرد. یک تفاهم فنی دوجانبه موقت نیز حاصل شد. 

براساس، ضمیمه فنی تفاهم مشترک ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ، ایران برای مدت تا سه ماه اجازه خواهد داد تا دوربین‌های نصب شده در ۸ تاسیسات یا ساختمان به منظور ضبط داده‌ها در محل خود حفظ و به کار خود ادامه دهد و همچنین در این مدت سوابق کامل برخی فعالیت‌ها مانند کیک زرد، آب سنگین و ماشین‌ها را حفظ خواهد کرد. 

سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی با بیان اینکه اجرای کامل مصوبه مجلس، دغدغه جدی نظام است و کسی حق ندارد از آن کوتاه بیاید، گفت: هیچ دسترسی فراپادمانی به آژانس اعطا نخواهد شد.

* توقف نظارت‌های فراپادمانی و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی/ عقب نشینی سه کشور اروپایی از صدور قطعنامه

در نهایت و در راستای اجرای مصوبه مجلس، همه نظارت‌های فراپادمانی از پنجم اسفند متوقف شد و سخنگوی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی هم قبل از اجرای این مصوبه اعلام کرد که اجرای قانون مجلس به منزله خروج ایران از برجام و قطع همکاری با آژانس نیست.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پنجم اسفند ماه در نشستی گفت اگر توافق اخیر حاصل نمی‌شد ایران می‌توانست گام‌های غیرقابل بازگشت بردارد.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارشی شامگاه سه‌شنبه  پنجم اسفند گفت ایران ۱۷.۶ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۲۰ درصد تولید کرده است.

«رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اوایل اسفند ماه در مصاحبه با شبکه «ان‌اچ‌کی» ژاپن اعلام کرد، لغو اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی توسط ایران «خسارتی مهم» برای جامعه بین‌المللی است.

بعد از آن اخباری منتشر شد که سه کشور اروپایی بانی قطعنامه‌ای علیه ایران در شورای حکام آژانس شده‌اند و نماینده دائم ایران در آژانس به بانیان هر قطعنامه‌ای علیه ایران هشدار داد که اگر بخواهند به مسیر تقابل روی بیاورند، با پاسخ قاطع تهران مواجه خواهند شد.

در نهایت ۱۴ اسفند خبری منتشر شد مبنی بر توقف صدور قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی به شورای حاکم و در همین خصوص نیز گروسی اعلام کرد که قرار است مذاکرات فنی با ایران انجام شود. بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی هم در گفت‌وگو با فارس نشست اوایل آوریل ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را در راستای تعاملات فنی دو طرف و در چارچوب موضوعات پادمانی برشمرد و گفت که این نشست در سطح معاون مدیرکل برگزار خواهد شد. 

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۱۵ اسفند ماه گفت: آژانس حدود ۲ ماه است که نتایج تجزیه و تحلیل و سوالات مرتبط را درباره ۲ مکان به ایران ارائه کرده و این تحلیل‌ها در حال بررسی توسط ایران با هدف ارائه پاسخ‌های لازم به این نهاد است.

گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۲۱ اسفند با بیان اینکه این طور نیست که بگویید یک شبه به توافق سال ۲۰۱۵ برمی‌گردیم، گفت: از آن زمان تاکنون اتفاق‌های بسیاری روی داده است.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۲۴ اسفند در مصاحبه با یک رسانه ژاپنی گفت با توجه به افزایش سطح غنی‌سازی اورانیوم از سوی ایران، این نهاد به دنبال بازرسی‌های گسترده‌تر و جدی‌تر در آن است.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۲۴ اسفند ماه  گفت با توجه به افزایش سطح غنی‌سازی اورانیوم از سوی ایران، این نهاد به دنبال بازرسی‌های گسترده‌تر و جدی‌تر در آن است و سخنگوی وزارت امور خارجه نیز ۲۵ اسفند ماه به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی توصیه کرد که در چارچوب فنی اظهارنظر کند.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ۲۶ اسفند در نشستی با قانون‌گذاران اروپایی، گفت بدون بازرسی‌ها در ایران، دستیابی به توافق حداقلی و معتبر با تهران غیرممکن است.