در سایه تحولات حساس بین المللی و منطقه ای، نیروهای دموکراتیک سوریه(قسد) در برابر مهمترین آزمون سیاسی و نظامی از زمان ظهور در شرق فرات قرار دارند. روی گردانی آمریکا، فشارهای گسترده دمشق و وتوی صریح ترکیه علیه هرنوع حکومت خودمختار عواملی هستند که باعث ترسیم مجدد معادلات می شوند و قسد باید بر اساس معادله «سوریه یکپارچه» در گفتمان و گزینه های خود بازنگری کند.
درحالی که نیروهای قسد به حکومت غیرمرکزی امید دارند، دولت موقت سوریه به رهبری احمد الشرع ادغام تمام نیروها در داخل دولت با شروط سخت را تحمیل کرده است و به نظر می رسد که قسد در تنگنای سیاسی قرار گرفته است. به طور همزمان مذاکرات شکننده ای درحال انجام است و احتمال تنش نیز وجود دارد.
در این راستا، علی مراد، کارشناس مسائل آمریکا گفت: آنچه امروز برای نیروهای دموکراتیک سوریه رخ داد، نتیجه طبیعی تغییر اولویت های آمریکا پس از تحولات گسترده در منطقه است. پس از سقوط نظام بشار اسد، سیاست های آمریکا در منطقه به طور ریشه ای تغییر کرد و این امر باعث شد که واشنگتن دیگر بر روی مساله کردها در شمال شرق حساب باز نکند. ماه های گذشته به طور شفاف شاهد این بودیم که دولت ترامپ به سمت بهبود روابط با ترکیه در چارچوب ترسیم مجدد ائتلاف های منطقه ای حرکت کرده است.
مراد افزود: اخیرا دیدارهای سیاسی مهمی انجام شد از جمله دیدار ترامپ با نتانیاهو در سال ۲۰۲۵ که در این دیدار پرونده های مرتبط با سوریه و مشخصا اختلافات ترکیه و اسرائیل درخصوص این پرونده مطرح شد و ترامپ برای میانجی گری میان آنکارا و تل آویو اعلام آمادگی کرد.
این کارشناس عرب خاطرنشان کرد: رفتارهای آمریکا در داخل سوریه اکنون درچارچوب تفاهمات عملی با ترکیه و نزدیک شدن به دولت احمد الشرع است. آمریکا پس از برداشتن تحریم های وضع شده علیه شخص الشرع و دولت موقت سوریه، حمایت های مشروطی از رئیس دولت موقت سوریه کرد که متمرکز بر ضمانت های اساسی است از جمله مبارزه با کسانی که آمریکا آن ها را تروریست اعلام می کند، ممانعت از بازگشت ایران به سوریه و جلوگیری از ارسال سلاح به مقاومت لبنان از طریق خاک سوریه.
علی مراد تاکید کرد: آنکارا امروز مهم ترین سرمایه خود در سوریه را نظام احمد الشرع می داند و همین امر باعث شده است که واشنگتن امروز میان گزینه حمایت از کردها و حفظ روابط راهبردی با ترکیه موازنه دقیقی ایجاد کند. از نظر دولت آمریکا، آسیب زدن به روابط با ترکیه نه تنها بر پرونده سوریه تاثیر خواهد گذاشت بلکه به پرونده های بین المللی دیگری نیز خواهد رسید که مهم ترین آن ها جنگ اوکراین است زیرا ترکیه در آن نقش محوری ایفا می کند. آمریکا اکنون به دنبال ساخت نظام منطقه ای جدید است که اسرائیل، ترکیه و عربستان در آن نقش محوری دارند و همین امر باعث شده است که پرونده کردها به یک بار اضافی تبدیل شود که نیازی به آن ندارند.
این کارشناس مسائل آمریکا می گوید: بی تفاوتی آمریکا به حمله نیروهای احمد الشرع به نیروهای قسد در مناطقی که تحت نفوذ آن ها بود، به وضوح نشان می دهد که آمریکا پشت قسد را خالی کرده است. این اقدام نظامی از سوی نیروهای دولت موقت سوریه به عنوان ابزاری برای فشار بر کردها و مجبور کردن آن ها به پذیرش ادغام در داخل دولت است.
او تاکید کرد: توافق ۱۰ مارس میان الشرع و قسد توافق جدیدی نیست بلکه به دلیل تعلل قسد به فرماندهی مظلوم عبدی در اجرای آن، دچار تزلزل شده بود. با پایان مهلت تعیین شده از سوی آمریکا و فشارهای ترکیه با هماهنگی آمریکا، گزینه نظامی فعال شد تا به نیروهای قسد بفهمانند مرحله مانور دادن به پایان رسیده و ادغام در داخل دولت سوریه تنها راه پیش روی آن ها است.
این کارشناس در پایان اظهارات خود خاطرنشان کرد: آنچه اتفاق افتاد ناگهانی و غافلگیرکننده نبود بلکه نتیجه یک روند فشرده است که آمریکا در آن، اولویت های خود را بر اساس منافع منطقه ای بازنگری کرد حتی اگر بهای آن خالی کردن پشت هم پیمانان سابق خود باشد. در این چارچوب به نظر می رسد که قسد بزرگ ترین بازنده معادله جدید است که عنوان آن «اولویت دادن به ترکیه و نظام منطقه ای جدید به ضرر کردها» است.
از سوی دیگر، علی حمیه، کارشناس مسائل راهبردی می گوید که این مساله تنها مربوط به خود سوریه نیست بلکه به طور کامل به اروپا مربوط می شود زیرا آمریکا با توجه به اختلافاتی که با اروپایی ها دارد که مهم ترین آن ها مساله ی گرینلند است، از کارت قسد برای فشار آوردن بر اروپا استفاده می کند.
او معتقد است که کاهش فشارها بر ترکیه موقت و مرحله ای است زیرا این کشور دشمن مستقیم اروپا به شمار می رود بنابراین واشنگتن اکنون بعد از سال ها بهره برداری، پرونده قسد را کنار گذاشته است تا آنکارا کمی نفس راحت بکشد اما این تحول، یک تحول راهبردی دائمی نیست بلکه یک گام تاکتیکی است زیرا آمریکا اکنون به این مساله نیاز دارد که از ترکیه به عنوان ابزار فشاری علیه اروپا استفاده کند نه چیز دیگر.
حمیه در ادامه می گوید: آنچه در سوریه رخ داد، انتقال حکومت نبود بلکه توزیع مجدد سلطه و نفوذ است. بنابراین میان آمریکا، ترکیه و اسرائیل و همچنین دولت انتقالی دمشق توافقی حاصل شد مبنی بر اینکه حاکمیت سوریه بر اراضی این کشور به صورت صوری باقی بماند و به طور عملی ترکیه بر شمال سوریه تا موصل بدون حاکمیت مستقیم، قیمومیت داشته باشد.
این کارشناس مسائل راهبردی خاطرنشان کرد: در همین حال اسرائیل از معادله جدید بهره برده و سیطره خود بر جولان شرقی و غربی تا کوه حرمون را تثبیت کرد و جنوب سوریه را نیز اشغال کرد که در واقع یک تجزیه آرام و غیرعلنی خاک سوریه است.
او معتقد است: مساله قسد در واقع مساله درگیری بر سر نفوذ جهانی است و درگیری جهانی آینده این بار از خاورمیانه شروع نخواهد شد بلکه از شمال جهان خواهد بود و در منطقه ما تنها نقش ها توزیع مجدد می شوند تا اینکه موازین قدرت بین المللی تغییر یابد.
