با وجود اعلام عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، مبنی بر «آزاد بودن کامل تردد کشتیهای تجاری از تنگه هرمز» تا پایان دوره آتشبس در لبنان، شرکتهای کشتیرانی همچنان نسبت به عبور از این آبراه ابراز تردید کردهاند و عواملی مانند وجود مینهای دریایی، شروط ایران و جنبههای عملی اجرا را نیازمند شفافیت بیشتر دانستهاند.«آرسنیو دومینگوئز»، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی (آیاماو)، گفت که این سازمان در حال بررسی اعلام اخیر در مورد بازگشایی تنگه هرمز از حیث انطباق آن با آزادی کشتیرانی برای تمامی شناورهای تجاری است.«هاپاگ لوید» (Hapag-Lloyd) از شرکتهای بزرگ کشتیرانی آلمان اعلام کرد که در حال تلاش برای امکانپذیر کردن عبور کشتیهای خود از تنگه است، اما این اقدام را منوط به «حل تمامی مسائل باقیمانده» از جمله پوشش بیمه، صدور دستورات شفاف از سوی دولت یا ارتش ایران در مورد مسیر دریایی مورد استفاده و ترتیبات خروج کشتیها دانست. این شرکت آلمانی تأکید کرد که کمیته مدیریت بحران آن ظرف ۲۴ تا ۳۶ ساعت آینده برای حل این مسائل تشکیل جلسه خواهد داد.گروه کشتیرانی دانمارکی «مرسک» (Maersk) نیز اعلام کرد که هرگونه تصمیم برای عبور کشتیهایش از تنگه هرمز مبتنی بر ارزیابیهای دقیق ریسک و رصد مستمر وضعیت امنیتی خواهد بود
قواعد جدید ایران؛ تردد فقط با اجازه سپاه
در واکنش به تحولات اخیر و ساعاتی پس از توئیت عراقچی، فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی «نظم جدید» حاکم بر تنگه هرمز را تشریح کرد. بر اساس اعلامیه نیروی دریایی سپاه، شناورهای غیرنظامی صرفاً از مسیر تعیینشده از سوی ایران تردد خواهند کرد و تردد هرگونه شناور نظامی از این تنگه کماکان ممنوع است. همچنین، کلیه ترددها صرفاً با اجازه نیروی دریایی سپاه صورت میگیرد و این روند در چارچوب توافق «دوره سکوت صحنه نبرد» و پس از اجرای آتشبس در لبنان انجام میشود.یک مقام ارشد ایرانی نیز به رویترز گفت که تمامی کشتیهای تجاری، حتی شناورهای آمریکایی (به استثنای شناورهای نظامی)، میتوانند از تنگه هرمز تردد کنند، اما باید برنامههای خود را با سپاه پاسداران هماهنگ کنند. این مقام تأکید کرد که عبور به مسیرهایی محدود میشود که ایران آنها را امن تشخیص میدهد
واکنش بینالمللی و ابتکار اروپا برای حفاظت از کشتیرانی
همزمان، «کر استارمر»، نخستوزیر انگلیس، از اعلام آمادگی بیش از ۱۲ کشور برای مشارکت در یک مأموریت بینالمللی با هدف حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز خبر داد.این گفتوگوها که به ریاست فرانسه و انگلیس و با حضور نمایندگان حدود ۵۰ کشور از اروپا، آسیا و خاورمیانه برگزار شد، در ادامه برنامهریزیهای نظامی اولیه صورت گرفته است.«امانوئل مکرون»، رئیسجمهور فرانسه، نیز گفت که این نشست امکان ارسال پیامی واحد با درخواست بازگشایی فوری و بیقیدوشرط تنگه و احیای آزادی کشتیرانی را فراهم کرد. به گفته وی، برخی از ناوهای فرانسوی مستقر در شرق مدیترانه و دریای سرخ میتوانند در این مأموریت مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، دیپلماتهای اروپایی تأکید کردهاند که هر مأموریت واقعگرایانه در نهایت نیازمند هماهنگی با تهران و واشنگتن خواهد بود.با وجود اعلام بازگشایی تنگه از سوی مقامات ایرانی، ابهامات موجود در مورد وضعیت مینهای دریایی و شفاف نبودن جزئیات عملی عبور، احتیاط شرکتهای کشتیرانی را در پی داشته است. «یاکوب لارسن»، مسئول ارشد ایمنی و امنیت انجمن کشتیرانی بیمکو (BIMCO)، اعلام کرد که اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر «باز بودن کامل تنگه هرمز» نادرست است و وضعیت تهدیدات ناشی از مین در مسیرهای تردد بینالمللی (TSS) همچنان مبهم است.
