اکنون ناظران تحولات منطقه براین اعتقادند که تهران با تعیین شرط «رفع محاصره دریایی»، واشنگتن را در شرایط بغرنجی قرار داده و ترامپ که تنها چند ساعت قبل از انتشار پست «تمدید آتش بس»، در مصاحبهای اعلام کرده بود که آتش بس را تمدید نخواهد کرد، با «تغییر زمین بازی» ازسوی جمهوریاسلامی مواجه شدهاست. در ادامه اگرچه رئیسجمهور آمریکا کوشید عقبنشینی تازه خود در قبال ایران را با لفاظیهای تازه درباره محاصره دریایی، کمرنگ کند، اما بررسی تحولات یکی دو روز اخیر نشاندهنده دلایل چندوجهی در تمدید آتش بس ازسوی ترامپ است که در ادامه برخی از آنها مورد بررسی قرار میگیرد.
مخالفت ایران با مذاکره
- دلیل: موضعگیری مقامهای ارشد ایرانی، بهویژه محمدباقر قالیباف، رئیس هیات مذاکرهکننده ایران، نشان داد تهران بدون پذیرش پیش شرط راهبردیاش، برای دور دوم مذاکرات به اسلامآباد نخواهد رفت.
- پیش شرط: رفع عملی محاصره دریایی ایران
- محور مواضع ایران:
- عدم پذیرش مذاکره در سایه تهدید
- ادامه محاصره دریایی ایران ازسوی آمریکا
- تلاش واشنگتن برای چیدن «میز تسلیم» پیش روی ایران
- مواضع مقامهای ایرانی: در آستانه پایان زمان آتش بس دوهفتهای در جنگ تحمیلی سوم، مقامهای ارشد ایران، موضع تهران را درباره «مذاکره» تبیین کردند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس:
- نفی تلاش ترامپ برای تبدیل میز مذاکره به میز تسلیم
- نپذیرفتن «مذاکره زیر سایهٔ تهدید» ازسوی ایران
- آمادگی تهران برای رو کردن کارتهای جدید در میدان نبرد
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور:
- آنها خواهان تسلیم ایرانند.
- مردم ایران زیر بار زور نمیروند.
- پایبندی به تعهدات منطق موجه هر نوع گفتوگوست.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه:
- محاصره بنادر ایرانی یک اقدام جنگی و نقض آتشبس است.
- حمله به یک کشتی تجاری و به گروگان گرفتن خدمه آن یک نقض بزرگتر است.
- ایران به خوبی میداند چگونه در برابر قلدریها ایستادگی کند.
چالشهای نظامی آمریکا
- دلیل: دولت آمریکا برای ازسرگرفتن جنگ با ایران درگیر مشکلات و ملاحظات نظامی است که کاخسفید را به سوی تمدید آتش بس هدایت کرد.
- نشانهها:
- گزارش شبکه آمریکایی «سی. ان. ان» با استناد به تحلیل جدید مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS):
- مصرف حداقل ۴۵درصد ذخایر موشکهای تهاجمی دقیق ارتش آمریکا طی ۷ هفته جنگ
- استفاده دستکم نیمی از موجودی سامانه موشکی تاد(ویژه رهگیری موشکهای بالستیک)
- مصرف حدود ۵۰ درصد موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت
- مصرف حدود ۳۰ درصد از موشکهای تاماهاک
- استفاده از بیش از ۲۰ درصد از موشکهای دوربرد هوا به سطح مشترک
- مصرف حدود ۲۰ درصد از موشکهای SM-۳ و SM-۶
- نکات ویژه:
- اذعان به نیاز به زمانی بین ۳ تا ۵ سال برای جایگزینی این تسلیحات
- همخوانی نزدیک برآوردهای ارائه شده در این گزارش با دادههای طبقهبندیشده پنتاگون
- تحلیل مارک کانسیان، سرهنگ بازنشسته نیروی دریایی آمریکا از مشکلات نظامی واشنگتن برای ادامه جنگ:
- هزینههای بالای مهمات، دریچهای از آسیبپذیری بیشتر در غرب اقیانوس آرام ایجاد کردهاست.
- یک تا ۴ سال طول میکشد این موجودیها دوباره پر شوند.
- گزارش رسانه آمریکایی «هیل» درباره دردسرهای نظامی ارتش آمریکا برای ادامه جنگ با ایران:
- استفاده گسترده از سامانههای دفاع موشکی، از جمله «پاتریوت»، «تاد» و موشکهای «PrSM» در مقابله با حملات ایران، باعث کاهش سریع ذخایر استراتژیک آمریکا شدهاست.
- این موضوع، نگرانیهایی درباره آمادگی این کشور برای درگیریهای آینده ایجاد کردهاست.
- میزان مصرف مهمات در این جنگ بیسابقه بوده است.
- هر موشک رهگیر «تاد» میتواند تا حدود ۱۳ تا ۱۵ میلیون دلار قیمت داشته باشد و موشکهای پاتریوت نیز میلیونها دلار هزینه دارند.
تهدید نظامی ایران
- دلیل: نیروهای مسلح ایران پیش از پایان آتش بس تاکید کردند که برای ازسرگیری جنگ و تحمیل هزینههای سنگین به نیروهای متخاصم آمادهاند.
- نمونهها:
- سردار سید مجید موسوی، فرمانده هوافضا سپاه: همسایگان جنوبی بدانند اگر از جغرافیا و امکانات آنها در خدمت دشمنان برای تعرض به ملت ایران استفاده شود، باید با تولید نفت در منطقه خاورمیانه خداحافظی کنند.
- علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص) : نیروهای مسلح مهیای پاسخهای قاطعانه و تعیین کننده آنی به تهدیدها و اقدامهای دشمن هستند.
- سردار محمدرضا نقدی، مشاور فرمانده کل سپاه: چه بسا اگر جنگ فعلی ادامه پیدا کند، این جنگ منطقهای، جنگ جهانی شود.
