چرا ایران در خلیج فارس دست بالا را دارد؟

خبرگزاری قطری «الجزیره» روز دوشنبه به بررسی وضعیت در خلیج‌فارس و تنگه هرمز پرداخت و در گزارشی با تاکید بر اینکه طرح ترامپ (پروژه آزادی) برای تنگه هرمز نیز نتوانسته بازار را آرام کند، نوشت: «قیمت نفت پس از اعلام رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر اینکه این کشور کشتی‌های گرفتار در تنگه هرمز را «هدایت» خواهد کرد، کاهش نیافته است».

در این گزارش با اشاره به اینکه نفت برنت، شاخص بین‌المللی قیمت نفت، صبح دوشنبه تقریباً بدون تغییر بوده است، دلیل آن را ناامیدی از اثربخشی این طرح عنوان کرده‌است؛ «معامله‌گران امید چندانی ندارند این طرح بتواند آنچه را که آژانس بین‌المللی انرژی «بزرگ‌ترین اختلال انرژی» در تاریخ خوانده است، حل کند».

ادعای تازه واشنگتن و واکنش تهران

«الجزیره» دراین گزارش با اشاره به اینکه ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد آمریکا از روز دوشنبه به «آزادسازی» کشتی‌های گرفتار در خلیج‌فارس کمک خواهد کرد، نوشت: «رئیس‌جمهور آمریکا جزئیات کمی درباره نحوه اجرای این عملیات، که «پروژه آزادی» نام‌گذاری شده، ارائه داده و مشخص نکرده آیا این طرح شامل اسکورت کشتی‌ها توسط نیروی دریایی آمریکا خواهد بود یا نه؛ پیشنهادی که پیش‌تر توسط مقام‌های دولت رد شده بود، زیرا نیاز به آمادگی‌های بیشتری دارد».

این گزارش با تاکید بر اینکه «سنتکام» در بیانیه‌ای اعلام کرد از کشتی‌هایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند «حمایت» خواهد کرد، اشاره‌ای به «اسکورت دریایی» نکرده است، افزود: «این فرماندهی افزوده که ناوشکن‌های مجهز به موشک هدایت‌شونده، بیش از ۱۰۰ هواگرد، سامانه‌های بدون‌سرنشین چندمنظوره و ۱۵ هزار نیروی نظامی در این عملیات مشارکت خواهند داشت».

این رسانه قطری در ادامه به واکنش تهران نیز اشاره و تصریح کرده است: «مقام‌های ارشد ایرانی نیز اعلام کرده‌اند تهران با این طرح همکاری نخواهد کرد و این موضوع ابهام بیشتری درباره آتش‌بس شکننده میان دوطرف که از ۷ آوریل برقرار شده، ایجاد کرده‌است». ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران، روز یکشنبه هشدار داد که هرگونه «دخالت آمریکا» در تنگه نقض آتش‌بس تلقی خواهد شد.

طرح مبهم ترامپ و واکنش بازار

«الجزیره» در ادامه با «سائول کاونیک»، رئیس تحقیقات انرژی در شرکت «ام. اس. تی فایننشال» در سیدنی استرالیا نیز گفت‌وگو کرده است: «بازار به نوعی به اظهارات ترامپ درباره پیشرفت مذاکرات با ایران، که بعداً عجولانه از آب درمی‌آید، عادت کرده‌است».

یک تحلیلگر ارشد بازار نفت در شرکت «اسپارتا» در سنگاپور نیز به «الجزیره» گفته‌ است که مشخص نیست طرح ترامپ چگونه می‌تواند به بازگشت جریان عادی انرژی از طریق تنگه هرمز کمک کند؛ «ذخایر قابل مشاهده جهانی نفت به‌سرعت در حال کاهش است و این موضوع باید بیش از اظهارات سیاسی درباره بازگشایی تنگه هرمز بر احساسات بازار تأثیر بگذارد. عادی‌سازی جریان عبور از تنگه هرمز به چیزی فراتر از آنچه «پروژه آزادی» ارائه می‌دهد، نیاز دارد و جبران شکاف بزرگ عرضه نفت ماه‌ها زمان خواهد برد.

کاهش تولید روزانه نفت

این رسانه قطری در ادامه همچنین با بیان اینکه وضعیت کشتیرانی در خلیج‌فارس سبب شده بخش قابل‌توجهی از عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مختل شود، افزوده است: «برآورد گلدمن ساکس نشان می‌دهد بسته شدن تنگه هرمز، که معمولاً یک‌پنجم عرضه نفت جهان را جابه‌جا می‌کند، همراه با حملات به زیرساخت‌های انرژی، تولید روزانه جهانی را ۱۴.۵ میلیون بشکه کاهش داده است».

این گزارش با تاکید بر اینکه قیمت نفت برنت از آغاز جنگ نزدیک به ۵۰درصد افزایش یافته و طی دو هفته گذشته هرگز به زیر ۱۰۰دلار در هر بشکه نرسیده است، ادامه داد: «تحلیلگران هشدار داده‌اند حتی پس از دستیابی به توافق صلح میان واشینگتن و تهران نیز قیمت‌ها احتمالاً برای مدتی بالا باقی خواهند ماند، آن‌هم به‌دلیل انباشت محموله‌های تخلیه‌نشده، زیرساخت‌های آسیب‌دیده و نیاز به پاکسازی مین‌های ایرانی».