در حالی که کاخ سفید از تفاهمنامه اخیر با ایران بهعنوان گامی مهم در مسیر دستیابی به توافقی جامع یاد میکند، گزارشها نشان میدهد اجماع کاملی در دولت آمریکا درباره این روند وجود ندارد.
پایگاه خبری آکسیوس گزارش داد جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، در جلسات محرمانه با دونالد ترامپ و مقامهای ارشد دولت این کشور هشدار داده است که دادههای اطلاعاتی موجود، تردیدهای جدی درباره آمادگی ایران برای پذیرش خواستههای هستهای واشنگتن ایجاد کرده است.
بر اساس این گزارش، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و پیت هگست، وزیر جنگ این کشور نیز در زمره مقامهایی هستند که نسبت به نتیجهبخش بودن توافق و میزان پایبندی ایران به تعهدات مورد انتظار آمریکا ابراز نگرانی کردهاند.
در مقابل، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به همراه استیو ویتکاف و جرد کوشنر از حامیان اصلی پیشبرد توافق در داخل دولت ترامپ محسوب میشوند.
منابع آگاه به آکسیوس گفتهاند که پیش از اعلام رسمی تفاهمنامه، ترامپ چندین نشست فشرده با تیم امنیتی و سیاسی خود برگزار کرده است. در این جلسات، گزارشهای اطلاعاتی نهادهای مختلف آمریکا بررسی شد؛ گزارشهایی که به گفته منابع مطلع نشان میدهد روایت داخلی مقامهای ایرانی از توافق، با پیامهایی که از طریق واسطهها به آمریکا منتقل شده تفاوتهایی دارد.
به گفته این منابع، همین ارزیابیها موجب شده رتکلیف و روبیو نسبت به احتمال موافقت تهران با مطالبات هستهای واشنگتن بدبین شوند. یکی از منابع مطلع نیز مدعی شده است که «نیت واقعی ایران با برخی تعهدات مطرحشده در چارچوب توافق همخوانی کامل ندارد.»
با این حال، کاخ سفید تلاش کرده از اهمیت این اختلافات بکاهد. یک مقام ارشد آمریکایی تأکید کرده است که ترامپ تمامی دیدگاهها را میشنود اما تصمیم نهایی را شخصاً اتخاذ میکند.
این مقام همچنین مدعی شد تفاهمنامه اخیر تمامی خطوط قرمز دولت آمریکا را پوشش میدهد؛ از جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای گرفته تا محدودسازی ذخایر اورانیوم با غنای بالا و تضمین امنیت مسیرهای انرژی.
طبق گزارش آکسیوس، تفاهمنامه امضاشده تنها چارچوب اولیه مذاکرات را مشخص میکند و قرار است طی ۶۰ روز آینده گفتوگوهایی برای دستیابی به توافقی جامعتر انجام شود.
در همین راستا، قرار است روز جمعه جیدی ونس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر با محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی، به همراه نمایندگان قطر و پاکستان، درباره مراحل بعدی مذاکرات رایزنی کنند.
بر اساس مفاد منتشرشده از این تفاهمنامه، ایران در طول مذاکرات وضعیت فعلی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و در مقابل آمریکا نیز از اعمال تحریمهای جدید یا افزایش حضور نظامی در منطقه خودداری میکند.
همچنین در صورت دستیابی به توافق نهایی، واشنگتن متعهد خواهد شد نیروهای اعزامی خود را از منطقه خارج کرده و روند لغو تحریمها را طبق جدول زمانی مورد توافق آغاز کند.
با این وجود، مخالفان توافق در دولت آمریکا معتقدند تهران ممکن است بدون پذیرش کامل خواستههای واشنگتن، از مزایای سیاسی و اقتصادی تفاهمنامه بهرهمند شود؛ موضوعی که به یکی از محورهای اصلی اختلاف در کاخ سفید تبدیل شده است.
