قیمت گاز طبیعی در اروپا امروز با جهشی ۴ درصدی، برای اولین بار از اواخر سال ۲۰۲۲ از مرز ۷۹ یورو به ازای هر مگاوات ساعت عبور کرد. بر اساس دادههای منتشر شده در وبگاه اینوستینگ دات کام، قراردادهای پیشخرید گاز در مرکز تجاری هلند که به عنوان شاخص اصلی قیمت گاز در اروپا شناخته میشود، با رشد قابل توجهی به سطح ۷۹ یورو در هر مگاوات ساعت رسید که بالاترین رقم ثبت شده از سال ۲۰۲۳ محسوب میشود.خبرگزاری رویترز در گزارشی علت اصلی این جهش قیمتی را تشدید درگیریهای نظامی میان نیروهای آمریکا و ایران و تداوم اختلال در عبور کشتیها از تنگه هرمز اعلام کرده است. بر اساس تحلیلی که وبگاه الطاقه به نقل از گزارش ماهانه مجمع کشورهای صادرکننده گاز منتشر کرده، تنگه هرمز مسیر انحصاری صادرات گاز مایع قطر و امارات متحده عربی است و این دو کشور حدود یک پنجم عرضه جهانی گاز مایع را تأمین میکنند. رویترز همچنین گزارش داده که از زمان تشدید درگیریها در اسفند سال گذشته، بیش از سیصد محموله گاز مایع از قطر و حدود بیست محموله از امارات به بازارهای جهانی نرسیده و نزدیک به صد و شصت کشتی حامل گاز در خلیج فارس سرگردان یا مجبور به توقف شدهاند.بلومبرگ نیز به نقل از شرکت انرژی قطر اعلام کرده که حملات موشکی ایران به تأسیسات راس لفان، ظرفیت صادرات گاز مایع این کشور را هفده درصد کاهش داده و وضعیت فورس ماژور را تا اوایل آبان ماه سال جاری تمدید کرده است.
کاهش ذخایر گاز اروپا
در کنار بحران عرضه، اروپا با چالش جدی دیگری نیز دست به گریبان است. دادههای منتشر شده از سوی سامانه زیرساخت گاز اروپا که توسط خبرگزاری تاس بازتاب یافته، نشان میدهد سطح ذخایر گاز در مخازن زیرزمینی اتحادیه اروپا تا پنجم سپتامبر به تنها شصت و شش و نیم درصد ظرفیت رسیده است.این رقم نه تنها بیش از شانزده درصد پایینتر از میانگین پنج ساله است، بلکه پایینترین سطح ثبت شده برای این زمان از سال از زمان آغاز ثبت دادهها در سال ۲۰۱۱ محسوب میشود.به گزارش بلومبرگ، اروپا برای رسیدن به پایینترین هدف ذخیرهسازی که هفتاد و پنج درصد است، نیاز به خرید بیش از هشت میلیارد دلار گاز در بازارهای فعلی دارد و این کمبود شدید، قاره سبز را در برابر نوسانات قیمت و هرگونه شوک عرضهای بسیار آسیبپذیر کرده است.در همین زمینه، جولیان ماتونیر، اقتصاددان ارشد مؤسسه انرژی اینتلیجنس، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه هشدار داده که اگر اختلالات در تنگه هرمز در طول زمستان ادامه یابد، محدوده قیمتی صد تا صد و پنجاه یورو در هر مگاوات ساعت کاملاً محتمل است. ان سوفی کوربو، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست انرژی دانشگاه کلمبیا، نیز در گفتوگو با یورونیوز که وبگاه فایننشال اکسپرس آن را بازتاب داده، هشدار داده که تا زمانی که راه حل سیاسی حاصل نشود، ممکن است این اختلالات برای مدت طولانی ادامه یابد و بهبود کامل بازار ممکن است تا سال ۲۰۲۸ به طول انجامد.
نگاهی به سابقه موضوع نشان میدهد که بازار گاز اروپا همواره به تحولات ژئوپلیتیکی حساس بوده است. به گزارش رویترز، بالاترین رکورد تاریخی قیمت گاز در اروپا مربوط به اوایل سال ۲۰۲۲ و همزمان با آغاز جنگ روسیه و اوکراین است که قیمتها تا مرز سیصد یورو در هر مگاوات ساعت و حتی بالاتر نیز صعود کرد.بااینحال، قیمت گاز در اواخر سال ۲۰۲۲ به دنبال تلاش اروپا برای پر کردن مخازن و کاهش مصرف، به سطح پیش از جنگ بازگشت.اکنون و در شرایطی که به گزارش بلومبرگ، اروپا دیگر نمیتواند مانند گذشته روی افزایش ناگهانی صادرات گاز روسیه از طریق خطوط لوله حساب کند، ترکیب فروپاشی عرضه ناشی از درگیریهای خاورمیانه و ذخایر بسیار پایین در آستانه زمستان، وضعیتی بیسابقه برای قاره سبز ایجاد کرده است و میتواند عواقب سنگینی بر هزینههای انرژی صنایع و خانوارهای اروپایی داشته باشد و زمستان پیش رو برای اروپا یکی از سختترین زمستانهای دهه اخیر خواهد بود.
