در پی انتخابات اسرائیل و آمریکا، پرسش اصلی محافل رسانهای و خصوصی این است که با توجه به عدم وقوع جنگ پیش از این انتخابات، تحولات آینده چگونه رقم خواهد خورد؟ آیا نتانیاهو در مقام نخستوزیری باقی خواهد ماند یا کار او تمام است؟ و این که آیزنکوت در صورت تشکیل دولت چه رویکردی در پیش خواهد گرفت؟ و چندین پرسش مشابه دیگر. واقعیت این است که به گمان نگارنده روند تحولات همچنان به سمت تشدید تنش است و آنچه در این زمینه بیشتر در نقش یک متغیر تاثیرگذار عمل میکند، ظرف زمانی بسیار حساس و محدودی است که اسرائیل در آن قرار گرفته است.
در نتیجه وقایع و تحولات سهمگین چند سال اخیر از زمان حمله هفتم اکتبر حماس تاکنون، دوره زمانی دو سال پیشرو تا پایان دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ آخرین فرصت زمانی برای اسرائیل است. این دوره در واقع حساسترین مقطع زمانی میباشد که به نوعی سرنوشت و بقای اسرائیل به تحولات آن گره خورده است.
آخرین فرصت برای چه؟ برای حفظ همراهی کامل آمریکا در این جنگ سرنوشتساز ناتمام در منطقه.
آما چرا آخرین فرصت؟ واقعیت این است که جوامع غربی و در راس آن آمریکا در نگرش خود نسبت به اسرائیل دچار نوعی شیفت پارادایمی و چرخش تاریخی شدهاند که به سطحی تاثیرگذار رسیده و در انتخابات اخیر کنگره آمریکا نمود عینی یافت؛ تا جایی که حمایت از اسرائیل به عنوان یک برگ برنده انتخاباتی جای خود را به انتقاد تند از آن داده است.
این تحول چنان پرشتاب است که از هم اکنون جی دی وانس (اوانجلیست) معاون ترامپ سریعا پس از شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات کنگره، ماهیت روابط با اسرائیل را یکی از عوامل باخت آنها در این انتخابات معرفی میکند و با چشمداشت به انتخابات 2028 وعده بازنگری در این روابط را میدهد.
حال آن که دونالد ترامپ بیشتر از دیگر روسای جمهور آمریکا برای اسرائیل در این چند سال سنگ تمام گذاشت و طبق شواهد و قراین زیادی همین زمان باقیمانده از دوره او آخرین فرصت اسرائیل برای بهرهمندی از این حمایت است.
پایان ترامپ هم آغاز دوره دیگری خواهد بود چنانچه خود نتانیاهو در اکتبر گذشته در گفتگو با کانال دهم اسرائیل گفت که در به پایان رسیدن کمکهای آمریکا تنها مساله زمان مطرح است و پیشبینی کرد که رئیس جمهور بعدی آمریکا موضعی خصمانه علیه اسرائیل خواهد داشت. وی تا آنجا بدبین است که اسرائیل تحریم خواهد شد و باید از رمز ارز و فناوری بلاکچین برای دور زدن تحریم استفاده کند.
اهمیت این مساله آنجاست که حمایت غرب به ویژه آمریکا یک عنصر حیاتی در بقا و تداوم حیات اسرائیل بوده است. اما این حمایت در این بزنگاه تاریخی و دوران گذار منطقه رو به اتمام و این پنجره رو به بسته شدن است. بنابراین طبیعی است که اسرائیل صرف نظر از هویت نخست وزیر آن نهایت تلاش خود را خواهد کرد که این آخرین فرصت را به هر شیوه ممکن قبل از تعیین سرنوشت جنگ با ایران از دست بدهد.
اما در این آخرین فرصت، اسرائیل به همین بازه زمانی دو ماه پیشرو تا قبل از شروع به کار کنگره آمریکا به عنوان یک زمان طلایی مینگرد که نباید از دست بدهد.
در واقع اسرائیل به احتمال زیاد در این مدت تلاش خواهد کرد که اوضاع و تحولاتی در منطقه رقم بخورد که تداوم تقابل سخت با ایران را به دستور کار اجباری و مشترک دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در ماهها و چه بسا سالهای پیشرو تبدیل کند. در حقیقت، اسرائیل نگران این است که اگر این آخرین فرصت برای آخرین همراهی آمریکا علیه ایران را از دست بدهد، بقا و آینده خود را به مخاطره انداخته است.
به همین خاطر، دو ماه پیش رو از هم اکنون خطرناکترین بازه زمانی آخرین فرصت اسرائیل خواهد بود. آنچه در این زمینه هم مزید بر علت است اینکه نتانیاهو جز اولویت تقابل با ایران، یک ماه پیشرو مهلت دارد تا با امنیتیتر کردن فضا یک دستور کار امنیتی بر رقیب خود آیزنکوت تحمیل کند و ماموریت او در تشکیل دولت را به شکست بکشاند.
صابر گلعنبری-کارشناس مسائل بینالملل و مترجم.