از دل کوه تا مدار فضا؛ روایت اراده‌ای که آسمان ایران را متحول کرد

۱۶ تا ۲۳ آبان‌ماه، هفته نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فرصتی برای بازخوانی مسیری است که از محدودیت‌های سال‌های دفاع مقدس آغاز شد و با تکیه بر خودباوری، دانش بومی و تلاش نسل‌های متوالی از متخصصان ایرانی، به یکی از عرصه‌های مهم پیشرفت علمی و دفاعی کشور تبدیل شد.

روایت هوافضای سپاه، روایت عبور از «نمی‌شود»هاست؛ مسیری که با تلاش فرماندهان و نیروهای پیشگامی همچون شهید حسن طهرانی‌مقدم آغاز شد و در ادامه با نقش‌آفرینی فرماندهانی چون شهید امیرعلی حاجی‌زاده، ابعاد گسترده‌تری پیدا کرد.

از تجربه موشکی تا افق فضایی

در سال‌های جنگ تحمیلی، ایران برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای دفاعی خود با محدودیت‌های فراوانی روبه‌رو بود. در چنین شرایطی، شهید حسن طهرانی‌مقدم و هم‌رزمانش پایه‌های توان موشکی کشور را بنا نهادند؛ حرکتی که در ابتدا با امکانات محدود آغاز شد، اما به‌تدریج به مجموعه‌ای گسترده از دانش و توانمندی تبدیل شد.

شهید امیرعلی حاجی‌زاده نیز از چهره‌های اثرگذار در ادامه این مسیر بود. او که از سال‌های ابتدایی شکل‌گیری یگان موشکی در کنار طهرانی‌مقدم حضور داشت، تنها به توسعه توان نظامی نمی‌اندیشید، بلکه باور داشت تجربه و ظرفیت ایجادشده در این مجموعه می‌تواند در خدمت پیشرفت کشور نیز قرار گیرد.

همکاری او و نیروهای تحت مسئولیتش در پروژه‌های بزرگ حفر تونل و انتقال آب، نمونه‌ای از همین نگاه بود؛ استفاده از دانش و تجربه تخصصی برای حل مسائل ملی.

با شکل‌گیری نیروی هوافضای سپاه در سال ۱۳۸۸، این مجموعه وارد مرحله تازه‌ای از فعالیت شد. توسعه بخش فضایی و پرتاب ماهواره‌های نور در سال‌های ۱۳۹۹، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ نیز نشان داد که ظرفیت علمی کشور توان عبور از مرزهای متعارف فناوری را دارد.

جوانان؛ موتور محرک پیشرفت

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مسیر پیشرفت هوافضای سپاه، اعتماد به نسل جوان بوده است. شهید حاجی‌زاده در گفت‌وگویی، متوسط سن نیروهای این مجموعه را حدود ۳۳ سال اعلام کرده و بر نقش جوانان در فعالیت‌های تحقیقاتی، تولیدی و فرماندهی تأکید کرده بود.

ارتباط با دانشگاه‌ها، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و استفاده از ظرفیت متخصصان جوان، نشان می‌دهد که دستاوردهای این حوزه حاصل تلاش یک سازمان به‌تنهایی نیست، بلکه محصول پیوند دانش، صنعت و تجربه در سطح ملی است.

دستیابی به فناوری‌های پیشرفته موشکی، از جمله فناوری هایپرسونیک، نیز علاوه بر اهمیت دفاعی، بیانگر توان علمی کشور در حوزه‌هایی مانند مهندسی، مواد پیشرفته و فناوری‌های هوافضاست؛ دستاوردهایی که در شرایط تحریم، اهمیت خودباوری و اتکا به ظرفیت داخلی را دوچندان می‌کند.

فرماندهانی که رفتند، راهی که ادامه دارد

هفته هوافضا تنها فرصتی برای مرور دستاوردهای فنی نیست؛ بلکه زمان مناسبی برای یادآوری انسان‌هایی است که عمر خود را صرف ساخت و حفظ این توانمندی‌ها کردند.

از شهید حسن طهرانی‌مقدم، پدر صنعت موشکی ایران، تا شهید امیرعلی حاجی‌زاده و فرماندهان و متخصصانی همچون شهید داوود شیخیان،شهید محمود باقری، شهید حسین سلامی و شهید محمدباقر طاهرپور، هر یک بخشی از تاریخ تلاش و مجاهدت در این عرصه را رقم زده‌اند.

روایت پیشرفت؛ ضرورتی فراتر از یک مناسبت

یکی از موضوعات مهم در مسیر پیشرفت کشور، ضرورت اطلاع‌رسانی درست درباره دستاوردهای علمی و فناورانه است. رهبر شهید انقلاب در سخنان ۱۳ دی‌ماه ۱۴۰۴، با اشاره به پیشرفت‌های جوانان ایرانی در حوزه‌هایی همچون

هوافضا، نانو، زیست‌فناوری و صنایع دفاعی، نسبت به نادیده گرفتن توانایی‌ها و دستاوردهای ملی هشدار دادند.

بی‌تردید روایت پیشرفت به معنای نادیده گرفتن کاستی‌ها نیست؛ بلکه جامعه برای شناخت ظرفیت‌های خود به اطلاع‌رسانی مستند و واقع‌بینانه نیاز دارد. معرفی تلاش متخصصان و جوانان ایرانی می‌تواند به تقویت امید اجتماعی و باور به توان داخلی کمک کند.

هفته نیروی هوافضای سپاه، فرصتی برای مرور تجربه چند دهه تلاش، خودباوری و پیشرفت است؛ مسیری که با اراده انسان‌هایی آغاز شد که محدودیت‌ها را پایان راه ندانستند و با تکیه بر دانش و توان داخلی، افق‌های تازه‌ای را پیش روی کشور گشودند. امروز نیز سرمایه اصلی ادامه این مسیر، دانش، خلاقیت و انگیزه نسل جوان ایران است.

صفورا ترقی