به گزارش فارس، "كنث كاتزمن " يكي از كارشناسان امور خاورميانه در "مركز تحقيقات كنگره آمريكا " در قسمت دوم گزارش خود كه در ارتباط با ايران تهيه شده است به بررسي افراد و گروههاي سياسي مخالف نظام جمهوري اسلامي از ديدگاه خود پرداخته است.
در این گزارش آمده است:
*رهبری جنبش سبز در خصوص فعالیتهای اعتراضی مشخص نیست
تمام بلوک ها و شخصیت های ذیل را می توان تا درجات مختلف به عنوان بخشی از جنبش سبز محسوب کرد. اما رهبری کلی این جنبش و تصمیم گیری در خصوص فعالیت های اعتراضی واضح نیست، چنانکه چندین جزء از اجزای جنبش برای برتری یافتن رقابت می کنند. برخی از حامیان جنبش سبز ایران را به مقصد اروپا، آسیا یا ایالات متحده ترک کرده اند.
*: میرحسین موسوی، محمد خاتمی، مهدی کروبی رهبران اسمی جنبش سبز هستند
خاتمی - رییس جمهوری اصلاح طلب در فاصله سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۵ بود و اعلام کرد که در انتخابات ژوئن ۲۰۰۹ بار دیگر برای تصدی ریاست جمهوری نامزد خواهد شد، اما هنگامی که میر حسین موسوی متحد او در اواخر مارس ۲۰۰۹ وارد رقابت شد، انصراف داد. خاتمی در ماه مه ۱۹۹۷ با ۶۹ درصد آرا انتخاب شد و در ژوئن ۲۰۰۱ با ۷۷ درصد آرا بار دیگر این مقام را به دست آورد.
*موج سواری خاتمی بر احساسات جوانان، زنان و دانشجویان
بر موج احساسات برای کاهش محدودیت های اجتماعی و سیاسی در میان دانشجویان، روشنفکران، جوانان و زنان سوار شد. این گروهها بعدا نسبت به ناکامی خاتمی برای ایستادن در برابر تندروها درباره مسائل مربوط به اصلاحات سرخورده شدند. اکنون ریاست " مرکز بین المللی گفت وگوی تمدن ها " را بر عهده دارد. در سپتامبر ۲۰۰۶ از آمریکا دیدن کرد و در " هاروارد " و " کلیسای جامع ملی واشنگتن " درباره گفت و گوی تمدن ها سخنرانی کرد.
*خاتمی از سازش فلسطینی - اسراییلی استقبال می کند
از موضع سخت ضد اسراییلی اکثر مقامات ایرانی پیروی کرده اما ظاهرا از پذیرش سازش فلسطینی - اسراییلی استقبال می کند. به عنوان کسی که از سازش سیاسی بدون تغییر رژیم اما تضمین کننده آزادی های اجتماعی و سیاسی استقبال می کند، شناخته می شود.
- میرحسین موسوی
موسوی یک غیرروحانی است. حدود ۶۸ سال سن دارد. آموزش معماری دیده است و میگویند از مریدان آیت الله خمینی است که در سال ۱۹۸۰ به عنوان وزیر امور خارجه و پس از آن در سالهای ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۹ نخست وزیر بود که در این زمان با موفقیت برنامه سهمیه بندی دولتی را در دوران مشقت های جنگ ایران - عراق مدیریت کرد اما اغلب[آیت الله] خامنه ای که در آن زمان رییس جمهوری بود نزاع می کرد. در آن زمان، او طرفدار کنترل دولت بر اقتصاد بود. پست نخست وزیری در بازنگری قانون اساسی در سال ۱۹۸۹ حذف شد.
*موسوی مورد احترام مخالفان تندرو رژیم ایران نیست
موسوی بعدا دیدگاههایی مشابه دیدگاه خاتمی در زمینه آزادی های سیاسی و کاهش انزوای بین المللی ایران برگرفت. در برخی از تظاهرات های سال ۲۰۰۹ ظاهر شد، برخی اوقات توسط ماموران امنیتی رژیم متوقف شد و در تنگنا قرار گفت. با این حال لزوما مورد احترام رهبران تندروی مخالف نیست. چنین رهبرانی از بیانیه های او که متضمن امکان پذیر بودن سازش با حکومت است، انتقاد می کنند. میرحسین و کروبی پس از آغاز مجدد تظاهرات جنبش سبز در فوریه ۲۰۱۱ تحت حصر شدید خانگی قرار گرفتند.
- مهدی کروبی
مهدی کروبی از بنیانگذاران تشکیلات چپگرای " مجمع روحانیون مبارز " در سالهای ۱۹۸۹ تا ۹۲ و نیز ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴ رییس مجلس بود. پس از شکست در انتخابات سال ۲۰۰۵، حزب اصلاح طلب جداگانه ای با نام " اعتماد ملی " تشکیل داد. بار دیگر در انتخابات سال ۲۰۰۹ نامزد شد اما آرای کمی دریافت کرد و متعاقب آن به همراه موسوی به عنوان نماد مخالفان ظاهر شد.
در اواخر ژانویه ۲۰۱۰ به تلویح گفت که احمدی نژاد به دلیل حمایت رهبر عالی ایران رییس قوه مجریه ایران است. حک. مت ایران در سال ۲۰۱۰ به طور فیزیکی مانع حضور او در تظاهرات سبز شد، و به همراه موسوی از فوریه ۲۰۱۱ تحت بازداشت خانگی است.
*سایر مخالفان برجسته، شیرین عبادی، عبدالکریم سروش، اکبر گنجی، محسن سازگارا، عطاءالله مهاجرانی و…
سایر مخالفان برجسته برخی در ایران و سایرین در تبعید، از مدت ها پیش از انتخابات ریاست جمهوری، سعی در به چالش کشیدن حکومت داشته اند. آنان اکنون در درجات مختلف بخشی از جنبش سبز به حساب میآیند. به عنوان مثال، روزنامه نگار ایرانی اکبر گنجی در اعتراض دست به اعتصاب غذا زد، وی در ۱۸ مارس ۲۰۰۶ آزاد شد. یکی دیگر از مخالفان برجسته " عبدالکریم سروش " است که اکنون در تبعید به سر می برد. او دکترین حکومت روحانیون را به چالش کشید. " محسن سازگارا " اکنون مقیم آمریکا است و در ایران از طریق یوتیوب بطور گسترده ای برنامه های او را تماشا می کنند. سایر مخالفان برجسته شامل " عطاءالله
مهاجرانی " وزیر سابق فرهنگ، و " محسن کدیور " هستند. برخی از مخالفان شناخته شده که در ایران ماندند و در سال ۲۰۱۰ دستگیر شدند شامل " جعفر پناهی " فیلم ساز و " عبدالرضا تاجیک " هستند. در نوامبر ۲۰۰۸، پیش از ناآرامی های سال ۲۰۰۹، " حسین درخشان " وبلاگ نویس معروف ایرانی زندانی شد؛ گزارش های سپتامبر ۲۰۱۰ حاکی از آن است که دادستان خواستار حکم اعدام هستند. از سوی دیگر، " ابراهیم یزدی " رهبر ۸۰ ساله نهضت آزادی ایران است.
یکی از مخالفان و فعالان قدیمی حقوق بشر، " شیرین عبادی " وکیل و فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل سال ۲۰۰۳ است. متعاقب تصویب قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل، مقامات ایران به دفتر " کانون مدافعان حقوق بشر " در تهران که عبادی مسئول آن است حمله کردند. او اغلب وکالت افرادی را بر عهده داشته است که توسط حکومت مورد آزار یا تحت پیگرد قرار گرفته اند. او از بیم دستگیری در ارتباط با مناقشه پس از انتخابات، ایران را به مقصد اروپا ترک کرد. در ژانویه ۲۰۱۱، " نسرین ستوده " یکی از همکاران او به ۱۱ سال زندان محکوم شد.
*رهبران مخالف دانشجویی، کنفدراسیون دانشجویان ایرانی، دفتر تحکیم وحدت
مخالفان و انقلابیون ثابت قدم اکثرا اکنون از جایگزینی یک دموکراسی سکولار به جای رژیم کنونی حمایت می کنند. آنان خواستار رسانه های آزاد و تماس با غرب هستند. یک بلوک در این گروه " کنفدراسیون دانشجویان ایران "(CIS) است که " امیرعباس فخرآور " رهبری آن را بر عهده دارد. او به دلیل شرکت در شورش دانشجویی ۱۹۹۹ به مدت پنج سال زندانی شد. کنفدراسیون دانشجویان ایران انشعابی از دفتر تحکیم وحدت است و رقیب آن محسوب می شود. دفتر تحکیم وحدت رهبری شورش های سال ۱۹۹۹ را داشت که در آن سرکوب آن چهار دانشجو کشته شدند. رهبران دانشجویی هم اکنون برای جلب حمایت نسل قدیمی تر، نیروهای کارگری،
روحانیون، روستاییان و سایر اقشار تلاش می کنند و در این زمینه کامیابی و ناکامی هایی داشته اند.
- جبهه مشارکت ایران اسلامی(IIPF)
برجسته ترین گروه اصلاح طلب که از سازماندهی خوبی برخوردار است، اما زمینه سیاسی را به هسته مرکزی فعال تر و نیرومندتر جنبش سبز که موسوی برجسته ترین نماد آن است، باخته است. رهبران آن شامل " محمد رضا خاتمی " برادر محمد خاتمی،(نایب رییس سابق مجلس در دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴)، و " محسن میردامادی " هستند. جبهه مشارکت در انتخابات ۱۲ ژوئن از موسوی حمایت کرد و چندین تن از رهبران آن از جمله میردامادی در مناقشه پس از انتخابات دستگیر و محاکمه شدند. حکومت ایران در آوریل ۲۰۱۰ این گروه را غیرقانونی اعلام کرد.
- سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی(MIR)
عمدتا تشکیل شده از چهره های ایرانی چپگرا که از کنترل دولت بر اقتصاد حمایت می کنند، اما خواستار تکثرگرایی سیاسی بیشتر و کاهش سختگیری های مقررات مربوط به رفتار اجتماعی هستند. این سازمان یکی از تشکیل دهندگان اصلی اردوگاه اصلاح طلبان است. رهبر این گروه بهزاد نبوی وزیر سابق صنایع است که در انتخابات ۲۰۰۹ از موسوی حمایت کرد و همچنان زندانی است.
- پسر شاه ایران - رضا پهلوی
برخی از تبعیدیان ایران و نیز برخی از نخبگانی که هنوز در ایران به سر می برند، خواستار جایگزینی حکومت با یک پادشاهی مشروطه تحت رهبری " رضا پهلوی " فرزند مقیم آمریکای شاه سابق فقید ایران و خلبان جنگی آموزش دیده آمریکا، هستند. در ژانویه ۲۰۰۱، پسر شاه که حدود ۵۰ سال سن دارد، به دوران طولانی غیرفعالی خود پایان داد و در یک سخنرانی در واشنگتن دی سی خواستار اتحاد در میان مخالفان و پایه گذاری یک پادشاهی مشروطه و دموکراسی در ایران شد. او از آن زمان به بعد از ایستگاههای(تلویزیونی) تحت اداره تبعیدیان در کالیفرنیا پیام هایی به داخل ایران ارسال کرده، و بیانیه هایی در محکومیت
حکومت ایران به دلیل اتفاقات پس از انتخابات سال ۲۰۰۹ صادر کرده است. به نظر نمی رسد که او حمایت قابل توجهی در داخل ایران داشته باشد، اما ممکن است که در حال تلاش برای بهره برداری از محبوبیت مخالفان باشد. در ژانویه ۲۰۱۰، او خواستار آن شد که دولت های جهان نمایندگی های خود را از تهران خارج کنند. برادر جوان تر او " علیرضا پهلوی " در ژانویه ۲۰۱۱ خودکشی کرد. چنانکه گفته می شود، او از مارس ۲۰۱۱ در حال بررسی همکاری با چهره های جوان تر جنبش سبز است.
- سایر فعالان مقیم آمریکا
برخی از سازمان ها از قبیل " شورای ملی ایران و آمریکا "(NIAC) و " ائتلاف روابط عمومی ایرانی - آمریکایی "(PAAIA)، لزوما درصدد تغییر در ایران نیستند. ماموریت NIAC که عمدتا از افراد ایرانی - آمریکایی تشکیل شده، ترویج بحثدرباره سیاست آمریکا است و این گروه از تعامل با ایران هواداری کرده است. ماموریت PAAIA بحثدرباره موضوعات تاثیرگذار بر افراد ایرانی - آمریکایی، از قبیل تبعیض ناشی از تلقی ارتباط با تروریسم یا اسلام رادیکال است. یک گروه دیگر مستقر در آمریکا " کمپین بین المللی برای حقوق بشر در ایران " است که ریاست آن را " هادی قائمی " بر عهده دارد.
* در کالیفرنیا حدود ۲۵ ایستگاه رادیویی یا تلویزیونی برای ایران برنامه پخش میکنند
بسیاری از افراد ایرانی - آمریکایی با ایدئولوژی های متفاوت در آمریکا خواستار تغییر رژیم در تهران هستند. بسیاری از آنان مقیم کالیفرنیا هستند؛ جایی که جامعه بزرگ افراد ایرانی - آمریکایی زندگی می کنند و حدود ۲۵ ایستگاه رادیویی یا تلویزیونی در مقیاس کوچک وجود دارد که برای ایران برنامه پخش می کنند. به نظر می رسد که شمار در حال افزایشی از فعالان ایرانی مقیم آمریکا از جنبش سبز حمایت می کنند یا با آن مرتبط می شوند. بسیاری از آنان نسبت به دیدار احمدی نژاد از سازمان ملل در سپتامبر ۲۰۰۹ اعتراض کردند، و بسیاری دیگر به نشانه حمایت از جنبش سبز دستبند سبز می زنند.
