«جبران کارولین بویس» و «داون کایکل»، دو روزنامهنگار و پژوهشگر بینالمللی، در یادداشتی تحلیلی، به ابعاد پنهان و جنجالی رقابت فشرده جمهوری آذربایجان و ارمنستان برای جلب حمایت دولت دونالد ترامپ در واشنگتن پرداختهاند.
این گزارش فاش میکند که چگونه هر دو طرف با صرف هزینههای میلیون دلاری و استخدام مهرههای کلیدی در آمریکا، به دنبال تغییر موازنه قوا در منطقه قفقاز جنوبی به نفع خود هستند؛ فرایندی که با مفاسد مالی گسترده و نفوذ شبکههای صهیونیستی در هیئت حاکمه آمریکا همراه شده است.
دلارهای نفتی باکو برای حذف موانع قانونی کمکهای نظامی آمریکا
بر اساس اسناد فاششده، باکو بخش عمدهای از فعالیتهای خود را بر لغو «بند 907 قانون حمایت از آزادی» متمرکز کرده است؛ بند قانونی که حدود 25 سال پیش و در جریان جنگ اول قرهباغ، کمکهای مستقیم واشنگتن به جمهوری آذربایجان را به دلیل محاصره ارمنستان محدود کرد.
اگرچه رؤسایجمهور آمریکا از هر دو حزب پیش از این با بهانههای واهی نظیر مبارزه با تروریسم این بند را به صورت سالانه تعلیق میکردند، اما باکو اکنون به دنبال حذف دائمی آن است.
در همین راستا، وزارت امور خارجه آذربایجان سالانه 500 هزار دلار به «عزرا فریدلندر»، از مهرههای لابیگر باسابقه نیویورک، پرداخت میکند تا با رایزنی در کنگره، مسیر لغو این قانون را هموار سازد.
در اواخر سال 2025، «آنا پائولینا لونا»، نماینده تندرو جمهوریخواه از فلوریدا، طرحی را برای لغو این بند ارائه داد که اگرچه هنوز تصویب نشده، اما گام مهمی برای باکو محسوب میشود.
شرکتهای دیگری مانند «اسکایلاین کپیتال» نیز با دریافت مبالغ زیاد در این مسیر به باکو کمک میکنند تا وجهه سیاسی این کشور را تطهیر نمایند.
فساد مالی ساختاری و ردپای لابی صهیونیستی در تحرکات آذربایجان
تلاشهای لابیگری باکو همواره با جنجالها و مفاسد گسترده همراه بوده است. در سال 2024، «هنری کوئلار»، نماینده کنگره آمریکا و همسرش به اتهام دریافت حدود 600 هزار دلار رشوه از شرکت ملی نفت و گاز آذربایجان (سوکار) متهم شدند.
کوئلار از جایگاه خود برای گنجاندن بندهای حمایتی از باکو در قوانین آمریکایی و ایراد سخنرانی به نفع آذربایجان استفاده میکرد. با این حال، دونالد ترامپ در دسامبر 2025، درست قبل از آغاز محاکمه، این نماینده فاسد را عفو کرد تا عمق نفوذ دلارهای نفتی در کاخ سفید نمایان شود.
از سوی دیگر، آذربایجان با استخدام «جیکوب کاماراس» از موسسه ارتباطی «استلار جی»، تلاش کرده تا از طریق رسانههای وابسته به رژیم صهیونیستی مانند «اورشلیم پست» و «ایزرائیل 365»، مقالات سفارشی در حمایت مشترک از تلآویو و باکو منتشر کند تا از نفوذ لابی صهیونیستی در واشنگتن برای پیشبرد اهداف خود بهرهبرداری کند.
استراتژی جدید ارمنستان؛ بهرهبرداری از ابزار مذهب برای نفوذ در تیم ترامپ
در جبهه مقابل، جامعه ارامنه آمریکا (دیاسپورا) استراتژی متفاوتی را اتخاذ کرده است. بر خلاف باکو که عمدتاً از طریق سفارت و شرکتهای دولتی نفتی اقدام میکند، ارمنستان بیشتر بر سازمانهای غیردولتی و لابیهای دوحزبی متمرکز شده است.
موسسه ارمنی «گلوبال آرم» در سال 2025 بیش از 300 هزار دلار هزینه کرد و با استخدام شرکتهای لابیگری مانند «مککئون» (وابسته به جمهوریخواهان) و «پلوروس استراتژیز» (وابسته به دموکراتها)، تلاش کرد به ساختار قدرت در واشنگتن نفوذ کند.
لابیگران ارمنی با تمرکز بر هویت ارمنستان به عنوان «قدیمیترین کشور مسیحی جهان»، تلاش کردند احساسات مذهبی تیم محافظهکار ترامپ، بهویژه «جی. دی. ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا را تحریک کنند.
این اقدام در نهایت منجر به سفر ونس به ایروان به عنوان عالیرتبهترین مقام آمریکایی بازدیدکننده از این کشور شد. همچنین سازمانهای ارمنی نظیر «کمیته ملی ارامنه آمریکا» (ANCA) به شدت علیه طرحهای لغو بند 907 لابی کرده و حکومت علیاف را یک ساختار فاسد معرفی میکنند.
باجدهی ژئوپلیتیک؛ واگذاری حاکمیت ترانزیتی قفقاز به واشنگتن
نکته بسیار حیاتی و نگرانکننده در این میان، معامله خطرناکی است که در آگوست 2025 در کاخ سفید و تحت نظارت دونالد ترامپ میان سران باکو و ایروان امضا شد.
این توافقنامه که شامل طرح راه ترانزیتی موسوم به «کریدور صلح و شکوفایی ترامپ» (TRIPP) است، سهمی 74 درصدی و کنترلکننده از یک مسیر ترانزیتی 43 کیلومتری در منطقه راهبردی «سیونیک» ارمنستان را به مدت 99 سال به یک شرکت مشترک آمریکایی-ارمنی واگذار میکند.
باکو که پیش از این از اصطلاح تنشآفرین «کریدور زنگهزور» استفاده میکرد، تحت فشار لابیها با نام جدید توافق کرد تا ترامپ بتواند پزِ «صلحطلب بودن» به خود بگیرد.
همزمان، شرکت آمریکایی اکسونموبیل تفاهمنامهای را با شرکت سوکار آذربایجان امضا کرد تا نفوذ اقتصادی آمریکا را در این شاهراه حیاتی تثبیت کند.
این لابیگریهای گسترده نشان میدهد که منطقه قفقاز جنوبی چگونه به زمین بازی لابیهای بینالمللی و باجدهیهای ژئوپلیتیکی به واشنگتن تبدیل شده است و امنیت بومی منطقه فدای منافع غارتگرانه شرکتهای نفتی غرب، صهیونیسم و مداخلات آمریکا میشود.
