فایننشال تایمز با انتشار گزارشی مدعی شد: هفته گذشته، همزمان با پیشروی حوثیهای حامی ایران در امتداد ساحل دریای سرخ یمن، محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با دونالد ترامپ تماس گرفت تا حمایت آمریکا را برای متوقف کردن پیشروی این گروه جلب کند.
حوثیها در حال نزدیک شدن به بابالمندب بودند؛ تنگهای باریک که پس از محدود شدن کشتیرانی در تنگه هرمز از سوی ایران، به مسیری حیاتی برای صادرات نفت عربستان تبدیل شده است. آنها همچنین موجی از حملات موشکی و پهپادی را علیه تاسیسات انرژی در استانهای جنوبی عربستان انجام دادهاند. همزمان، حملهای از شمال و از سوی شبهنظامیان در عراق، ریاض را مجبور کرد یک خط لوله حیاتی انتقال نفت را تعطیل کند.
با این حال، زمانی که ترامپ بهطور علنی درباره تهدید حوثیها سخن گفت، واکنشش آرام به نظر میرسید. ترامپ مدعی شد حوثیها که در هر دو دوره ریاستجمهوری او از سوی آمریکا در فهرست گروههای سیاه قرار گرفتهاند، به واشنگتن پیام دادهاند که «نمیخواهند با ما بجنگند».
آزمون دشوار بنسلمان
این نشریه در ادامه آورد: ترامپ روز شنبه در جریان سفر خود به ایرلند گفت: «حوثیها نمیخواهند ما علیه آنها اقدام کنیم. آنها اجازه میدهند بیشتر کشتیها عبور کنند. تنها یک کشور است که چندان از عبورش راضی نیستند و ما این مسئله را حل خواهیم کرد».
ریاض سالهاست به رفتار غیرقابل پیشبینی رئیسجمهوری آمریکا عادت کرده، اما واکنش ظاهرا بیتفاوت ترامپ به بحرانی که عربستان با آن روبهرو شده ــ بحرانی که به تلاشهای ایران برای بالا نگه داشتن قیمت انرژی کمک میکند ــ احتمالا نارضایتیها از جنگ آمریکا علیه ایران را افزایش خواهد داد.
اکنون عربستان با همان بیثباتی منطقهای مواجه شده که محمد بنسلمان پیشتر درباره آن به ترامپ هشدار داده بود؛ کشوری که میان حوثیهای تقویتشده و باتجربه در میدان نبرد از یک سو و تهدید حملات گروههای شبهنظامی در عراق از سوی دیگر گرفتار شده است.
این وضعیت را میتوان بزرگترین آزمون برای محمد بنسلمان از زمان قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار سعودی، در سال ۲۰۱۸ دانست؛ رویدادی که برای مدتی او را به چهرهای منزوی در غرب تبدیل کرد. بحران کنونی نهتنها توانایی عربستان برای صادرات نفت خام را تهدید میکند، بلکه برنامه بلندپروازانه ولیعهد برای تبدیل این کشور به یک مرکز جهانی سرمایهگذاری با تکیه بر درآمدهای نفتی را نیز در معرض خطر قرار داده است.
در همین راستا نیل کویلیام، پژوهشگر وابسته به موسسه چتمهاوس، در این باره گفت: «عربستان امروز از جهات بسیار بیشتری نسبت به سال ۲۰۱۸ با چالش مواجه است. محمد بنسلمان گزینههای چندان خوبی در اختیار ندارد. این یک آزمون همهجانبه است؛ آزمونی برای رهبری او در داخل کشور و همزمان یک چالش امنیتی و اقتصادی».
او افزود: «اگرچه رابطه ریاض و واشنگتن همچنان قدرتمند است، اما روشن است که آمریکا قصد ندارد وارد عمل شود و از عربستان حمایت مستقیم کند».
صادرات نفت در سایه بحران هرمز و بابالمندب
بر اساس دادههای ارائهشده به سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، تولید نفت عربستان در ماه اوت به میزان ۶.۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافت؛ پایینترین سطح طی ۳۶ سال گذشته. دلیل این کاهش، دشواری انتقال نفتکشها از مسیرهای هرمز و بابالمندب عنوان شده است.
عربستان که سالها بزرگترین صادرکننده نفت خام جهان بود، اکنون کمتر از نیمی از حجم صادرات نفت ایالات متحده را به بازار جهانی ارسال میکند.
خط لوله شرق-غرب عربستان با ظرفیت انتقال حداکثر ۷ میلیون بشکه در روز، پس از آغاز حملات ایران علیه کشتیها در تنگه هرمز، به مسیر حیاتی صادرات این کشور تبدیل شد.
با تعطیلی این خط لوله، تحلیلگران موسسه «انرژی اَسپکتس» انتظار دارند پالایشگاههای ینبع و پترو رابغ در ساحل غربی عربستان بهزودی تولدشان را کاهش دهند. آنها اعلام کردهاند ذخایر نفت در پایانه صادراتی ینبع «تنها برای چند روز بارگیری نفت خام» کافی خواهد بود.
برای جبران این کمبود، شرکت دولتی آرامکو ممکن است تلاش کند صادرات خود از مسیر تنگه هرمز را افزایش دهد؛ اقدامی که با کمک اسکورت نظامی آمریکا امکانپذیر خواهد بود، اما خطرات خاص خود را دارد، زیرا ایران همچنان به حملات علیه نفتکشها ادامه میدهد.
