بلایی که جنگ بر سر قطر آورد

 اویل‌پرایس، یک وبگاه خبری و تحلیلی آمریکایی متخصص در حوزه انرژی در گزارش تازه خود اعلام کرد، قطر که تا پیش از جنگ علیه ایران دومین صادرکننده بزرگ گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) در جهان بود، اکنون در مسیر تبدیل شدن به بزرگ‌ترین خریدار ال‌ان‌جی آمریکا قرار گرفته است.این چرخش، پیامد مستقیم بسته شدن تنگه هرمز است؛ بحرانی که مسیر اصلی صادرات گاز قطر را قطع کرده و این کشور را ناچار به تغییر راهبرد انرژی خود کرده است.بر اساس این گزارش، حملات موشکی ایران در ماه مارس(اسفند ماه گذشته) ۱۷ درصد از ظرفیت صادراتی قطر را از کار انداخت و به گفته شرکت «قطر انرژی»، سالانه ۲۰ میلیارد دلار درآمد این کشور را از بین برد.هفت ماه بعد، همچنان «محموله‌های بسیار کمی» از تنگه هرمز عبور می‌کنند و قطر انرژی ناچار شده برای برخی قراردادهای بلندمدت فروش ال‌ان‌جی، وضعیت «فورس ماژور» اعلام کند؛ وضعیتی که ممکن است تا پنج سال ادامه یابد و ده‌ها میلیارد دلار زیان ناشی از فروش‌های از دست رفته را به بار آورد.مهم‌تر از زیان مالی، اعتبار قطر به عنوان یک «تأمین‌کننده قابل‌اطمینان» خدشه‌دار شده است. مشتریان آسیایی و اروپایی که به تحویل منظم محموله‌های قطری اتکا داشتند، اکنون با اختلال‌های مکرر روبه‌رو شده‌اند و همین موضوع، قطر را به سمت راهبردی تازه سوق داده که خرید گاز از آمریکا و فروش مجدد آن به بازارهای جهان است.

 
قطر انرژی در اواخر اکتبر با امضای دو قرارداد بلندمدت، خرید سالانه ۷ میلیون تن ا‌ل‌ان‌جی از آمریکا را نهایی کرد.بر اساس این توافق‌ها، این شرکت تا ۴ میلیون تن در سال از تأسیسات «چنیر» در لوئیزیانا و تگزاس و ۳ میلیون تن در سال از پروژه ال‌ان‌جی «وودساید» در لوئیزیانا خریداری خواهد کرد.این محموله‌ها از سال ۲۰۳۰ و ۲۰۳۱ آغاز می‌شود و قطر را به بزرگ‌ترین خریدار ال‌ان‌جی آمریکا تبدیل می‌کند.نکته کلیدی این است که قطر قصد ندارد این گاز را به خاک خود منتقل کند. هدف، فروش مجدد مستقیم ال‌ان‌جی آمریکایی به کشورهایی است که به واردات گاز وابسته‌اند، زیرا عبور از تنگه هرمز پرهزینه و پرخطر شده است.وزیر انرژی قطر، سعد الکعبی، این راهبرد را این‌گونه توضیح داده است: «مشکل این است که ال‌ان‌جی، کالای اصلی صادراتی ما، را نمی‌توان با خط لوله منتقل کرد. ما باید آن را به صورت گاز از طریق خط لوله منتقل کنیم و سپس در پایانه‌های مقصد، دوباره آن را مایع کنیم. این به معنای ساختن تأسیسات تکراری در جایی دیگر است که از نظر اقتصادی هیچ توجیهی ندارد».این تحول، معادله انرژی خلیج فارس را برای سال‌های آینده تغییر داده است.
 
قطر که روزگاری با اتکا به میدان گازی «گنبد شمالی»(میدان مشترک با ایران) و موقعیت جغرافیایی خود، وزنه‌ای سنگین در بازار جهانی گاز داشت، حالا برای حفظ سهم بازار و وفاداری مشتریانش، به خرید از رقبا روی آورده است؛ چرخشی که به اذعان اویل پرایس نشانه‌ای از عمق آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی خلیج فارس در برابر تنش‌های ژئوپلیتیک است.