در پی تشدید درگیریهای منطقهای، شبکه المیادین در گزارشی به بررسی جایگاه اردن در تحولات نظامی اخیر پرداخته و نوشته است که حملات ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در این کشور، واقعیت حضور نظامی واشنگتن در خاک اردن را بیش از گذشته آشکار کرده است.
در ابتدای این گزارش، به اظهارات پیشین «ایمن الصفدی» وزیر امور خارجه اردن اشاره شده که وجود پایگاههای نظامی آمریکا در اردن را رد کرده بود. نویسنده این ادعا را با حمله مقاومت اسلامی عراق به پایگاه «برج ۲۲» در اوایل سال ۲۰۲۴ مقایسه کرده و یادآور شده است که در آن حمله سه نظامی آمریکایی کشته و بیش از ۴۰ نفر دیگر زخمی شدند؛ موضوعی که دولت آمریکا رسماً وقوع آن در خاک اردن را تأیید کرد اما مقامهای اردنی همچنان از پذیرش این واقعیت خودداری میکنند.
پایگاههای آمریکا در اردن
المیادین با استناد به اسناد رسمی آمریکا، گزارشهای «خدمت پژوهشهای کنگره آمریکا» (CRS)، وزارت جنگ آمریکا و رسانههایی مانند نیویورکتایمز و رویترز، فهرستی از مهمترین مراکز و پایگاههای مورد استفاده ارتش آمریکا در اردن ارائه میکند.
بر اساس این گزارش، پایگاه «برج ۲۲» در شمال شرق اردن و در نزدیکی مرزهای سوریه و عراق، یکی از مراکز عملیاتی نیروهای آمریکایی در چارچوب ائتلاف موسوم به مبارزه با داعش است که پس از حمله سال ۲۰۲۴ به طور رسمی شناخته شد.
همچنین پایگاه هوایی «موفق السلطی» در منطقه الأزرق، به عنوان بزرگترین مرکز استقرار نیروی هوایی آمریکا در اردن معرفی شده است. این پایگاه با سرمایهگذاری گسترده آمریکا توسعه یافته و میزبان بخش مهمی از جنگندهها، هواپیماهای شناسایی و نیروهای اعزامی آمریکا، بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه علیه ایران، بوده است.
در ادامه از مرکز آموزش عملیات ویژه ملک عبدالله دوم (KASOTC) نام برده شده که اگرچه پایگاه اختصاصی آمریکا نیست، اما به طور مستمر میزبان رزمایشها و آموزشهای مشترک نیروهای آمریکایی و دیگر کشورهاست.
گزارش المیادین همچنین به پایگاه هوایی «الأمیر حسن» در شمال شرق اردن اشاره کرده و با استناد به گزارشهای کنگره آمریکا، منابع دفاعی و تصاویر ماهوارهای، نوشته است که این پایگاه برای استقرار و عملیات پهپادهای MQ-۹ Reaper و هواپیماهای جاسوسی آمریکا مورد استفاده قرار میگیرد.
بخش دیگری از گزارش به مراکز بازداشت منتسب به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) در اردن اختصاص دارد. نویسنده با استناد به گزارش سنای آمریکا درباره برنامه بازداشت و بازجویی سال ۲۰۱۴، گزارشهای دیدهبان حقوق بشر، سازمان عفو بینالملل، واشنگتنپست و شبکه ABC News، آورده است که اردن یکی از کشورهای مشارکتکننده در برنامه موسوم به «انتقال فوقالعاده» (Extraordinary Rendition) پس از حوادث ۱۱ سپتامبر بوده است.
در این گزارش آمده است که تعدادی از بازداشتشدگان توسط سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا به مراکز وابسته به اداره اطلاعات عمومی اردن منتقل شده و در آنجا مورد بازجویی قرار گرفتهاند.
در ادامه این گزارش آمده است که با وجود این سوابق، دولت اردن همچنان حضور پایگاههای نظامی آمریکا را انکار میکند، اما همزمان مشارکت خود در رهگیری موشکهای ایران با استفاده از سامانههای پدافندی پاتریوت آمریکایی را پذیرفته است.
به نوشته این گزارش، ایران طی دو سال گذشته بارها به اردن هشدار داده است که مشارکت در رهگیری موشکهای ایرانی و همکاری با آمریکا و رژیم صهیونیستی، این کشور را به بخشی از جبهه مقابل تهران تبدیل میکند؛ بهویژه آنکه پایگاههای آمریکا در اردن طی ماههای اخیر نقش پررنگتری در عملیات علیه ایران ایفا کردهاند.
گزارش تأکید میکند که اعلام رسمی کشته و زخمی شدن نظامیان آمریکایی در حملات اخیر، روایت سالهای گذشته مقامهای اردنی درباره نبود نیروهای آمریکایی در این کشور را زیر سؤال برده است.
در ادامه، نویسنده به بیانیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اشاره کرده و نوشته است که سپاه از مردم اردن خواسته در برابر حضور نظامی آمریکا در کشورشان ایستادگی کنند و حمله به مواضع آمریکا در بندر العقبه که موجب انهدام چند فروند هواپیمای آمریکایی شد، با کمک اطلاعاتی برخی شهروندان اردنی انجام گرفته است.
دقت هدفگیری
در بخش دیگری از گزارش آمده است که با وجود حملات ایران به اهداف نظامی در اردن، تاکنون هیچ شهروند اردنی در این حملات آسیب ندیده است. نویسنده این موضوع را نشانه دقت هدفگیری ایران دانسته و نوشته است که در صورت وقوع خسارت، احتمالاً ناشی از ترکشهای سامانههای پدافندی یا رهگیری موشکها خواهد بود.
گزارش المیادین همچنین به انتشار گسترده تصاویر حملات موشکی توسط شهروندان اردنی در شبکههای اجتماعی اشاره کرده و این موضوع را نشانه مخالفت بخش قابل توجهی از افکار عمومی اردن با روایت رسمی دولت و همدلی آنها با ایران ارزیابی میکند.
طبق این گزارش، سامانههای پدافندی رژیم صهیونیستی نیز در رهگیری موشکهای ایران در آسمان اردن مشارکت داشتهاند و ساکنان مناطق اشغالی از جمله ایلات، فعالیت این سامانهها را مشاهده کردهاند.
نویسنده در ادامه به گزارشهایی درباره تخلیه فرودگاه بینالمللی امان و بندر العقبه اشاره میکند و مینویسد اگرچه دولت اردن این اخبار را تکذیب کرده است، اما برخی منابع آمریکایی و رسانههای رژیم صهیونیستی از انجام چنین اقداماتی خبر دادهاند.
در پایان این گزارش آمده است که هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در اردن، نشاندهنده آسیبپذیری استقرار نظامی آمریکا در کشورهای عربی دارای روابط با رژیم صهیونیستی است و این تحول، اردن را که پیشتر به عنوان یکی از امنترین پایگاههای آمریکا در منطقه شناخته میشد، به یکی از عرصههای اصلی تقابل نظامی تبدیل کرده است و تداوم این روند میتواند پیامدهای سیاسی، امنیتی و اجتماعی گستردهای برای نظام حاکم بر اردن به همراه داشته باشد و این کشور را با مخاطرات راهبردی و داخلی بیسابقهای روبهرو کند.