تحریم هایی که از زمان اوباما باقی ماند
از زمان عملیاتی شدن برجام در ۲۷ دی ۱۳۹۴ تا زمان روی کارآمدن ترامپ در اول بهمن ۱۳۹۵، در مجموع ۹۱۱ نوع تحریم ایران از جانب دولت آمریکا برداشته شد و ۲۴۸ نوع تحریم باقی ماند. اما در طول ۴ ماهه نخست ورود ترامپ به کاخ سفید تنها سه تحریم رفع شد یعنی روند تحریم زدایی ایران کاهش یافت و در مقابل تحریمهای غیر هستهای پیرامون اشخاص و شرکتهای ایرانی و غیرایرانی مرتبط با ایران توسط دولت ترامپ شکل گرفت.
اول بهمن ماه سال گذشته مصادف با ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ بود که دونالد ترامپ رسما کار خود را به عنوان چهل و پنجمین رئیس جمهور آمریکا آغاز کرد. ترامپ در دوره تبلیغات انتخاباتیاش، پیرامون موضوعات مختلف مواضعی تهاجمی اتخاذ کرد؛ یکی از این موضوعات، مسئله ایران بود؛ ترامپ به کرات موافقتنامه هستهای که در دوران اوباما با ایران منعقد شده بود را زیر سوال برد و حتی از پاره کردن آن سخن به میان آورد؛ او همچنین چندین بار از اعمال تحریمهای بیشتر علیه ایران سخن گفت.
ترامپ پس از آن توئیت کرد که «ایران در شرایط بحرانی و در آستانه ورشکستگی و فروپاشی بود که آمریکا از راه رسید و با توافق هستهای ۱۵۰ میلیارد دلار به آنها پرداخت کرد».
پس از اعمال تحریمهای موشکی علیه ایران توسط آمریکا، وزارت خارجه کشورمان طی بیانیهای اعلام کرد:ایران اقدام غیرقانونی آمریکا در افزودن افراد و مؤسسات جدید ایرانی و غیر ایرانی به فهرست تحریمهای نامشروع فرامرزی آن کشور به بهانه آزمایش موشکی اخیر را ناسازگار با تعهدات ایالات متحده و نیز مغایر روح و متن قطعنامه ٢٢٣١ شورای امنیت میداند.
همچنین «پل رایان» رئیس مجلس نمایندگان آمریکا و «باب کورکر»، رئیس کمیته روابط خارجی سنا در بیانیهای از این تحریمها استقبال کردند.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد «۱۱ شرکت یا فرد از چین، کره شمالی یا امارات عربی متحده به علت انتقال فناوری به ایران که میتواند در برنامه موشکی بالستیک تهران به کار گرفته شود تحریم شده اند».
در این بیانیه آمده بود «۱۹ شرکت یا فرد نیز به علت دیگر تخلفات براساس قانون منع تکثیر ایران، کره شمالی و سوریه تحریم شدهاند. گمان میرود این شرکتها و افراد فناوری حساسی را که میتواند در توسعه تسلیحات کشتار جمعی به کار گرفته شود به دست آورده یا منتقل کردهاند».
این وزارتخانه در ادامه بیانیه خود اعلام کرد که واشنگتن در صورت نیاز همچنان از اختیارات خود برای اعمال تحریمهای غیر هستهای برای مقابله با آنچه «حمایت از تروریسم، برنامه موشکی، نقض حقوق بشر و اقدامات بیثباتکننده ایران در منطقه» خوانده شده، استفاده خواهد کرد.
اما این تحریمها با واکنش جدی دستگاه دیپلماسی کشورمان مواجه شد و موجب شد وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران طی بیانیهای اعلام دارد: به عنوان عمل متقابل، در اجرای مصوبه شورای عالی امنیت ملی و در پاسخ به اقدام غیرقانونی دولت آمریکا، پیرو بیانیه مورخ ۱۵ بهمن ماه ١٣۵٥، ۹ فرد و شرکت آمریکایی را که سابقه اثبات شدهای در نقض فاحش حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بین المللی از طریق مشارکت و معاونت مستقیم یا غیرمستقیم در ارتکاب جنایات ضدبشری رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی یا اقدامات تروریستی این رژیم، مشارکت و معاونت در حمایت از تروریزم تکفیری و سرکوب مردم منطقه و یا مشارکت موثر در اقدام علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران داشته اند، به فهرست افراد حقیقی و حقوقی تحت تحریم جمهوری اسلامی ایران افزوده و فهرست بروز شده مزبور را پس از طی مراحل تصویب توسط مراجع ذیصلاح داخلی منتشر خواهد کرد.
ورود سنای آمریکا به معرکه تحریم ایران
سناتور «باب کورکر» در واکنش به تصویب این طرح در کمیته روابط خارجی سنا، گفت که «این طرح در صورت تبدیل شدن به قانون، تحریمهایی را برای فعالیتهای موشکی، اقدامات منطقهای و نقض حقوق بشر علیه ایران وضع میکند».
همچنین اخیرا قانونگذاران آمریکایی طرحی ارائه کردهاند که خواستار تحریم ایران به بهانه حمایت از جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) است.