برنهام و ترامپ در این دیدار بر اهمیت روابط نزدیک لندن و واشنگتن تأکید کردند و نخستوزیر انگلیس با اشاره به تماسهای تلفنی گرم و سازنده دو طرف از زمان آغاز به کار خود، بر ادامه این روابط تأکید کرد.
دو طرف همچنین درباره روابط تجاری گفتوگو کردند. برنهام با اشاره به توافقهای موجود میان دو کشور گفت این توافقها منافع روشنی برای مردم انگلیس داشته است. او همچنین بر برنامه خود برای تعیین مسیر مشخص اقتصادی و صنعتی کشور و حرکت به سمت بازصنعتیسازی انگلیس تأکید کرد.
آماده کمک برای بازگشایی تنگه هرمز هستیم
موضوع خاورمیانه نیز یکی از محورهای اصلی گفتوگوی دو طرف بود. در بیانیه رسمی دفتر نخستوزیری انگلیس آمده است که برنهام و ترامپ درباره اهمیت بازگشایی مسیر کشتیرانی جهانی در تنگه هرمز گفتوگو کردند و بر این موضوع تأکید شد که ایران نباید هرگز به سلاح هستهای دست پیدا کند.
برنهام پس از این دیدار در گفتوگو با خبرنگاران، موضع انگلیس را صریحتر بیان کرد و گفت لندن آماده است در تحولات خاورمیانه «نقش خود را ایفا کند».
او خطاب به ترامپ گفت: «ما همچنان آمادهایم در خاورمیانه نقش خود را ایفا کنیم؛ برای کمک به شما در متوقف کردن درگیری و باز کردن تنگه [هرمز].»
برنهام همچنین گفت: «ما با شما همنظر هستیم که ایران هرگز نباید یک قدرت هستهای باشد.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که بیانیه رسمی دفتر نخستوزیری انگلیس صرفاً از گفتوگوی دو طرف درباره اهمیت بازگشایی کشتیرانی در تنگه هرمز سخن میگوید و جزئیات اعلام آمادگی لندن برای کمک در این زمینه در اظهارات بعدی برنهام مطرح شده است.
گفتوگو درباره اوکراین و مهاجرت
برنهام و ترامپ همچنین درباره جنگ اوکراین و ضرورت دستیابی به صلحی پایدار گفتوگو کردند. نخستوزیر انگلیس از اظهارات ترامپ درباره امکان پیشرفت در مسیر صلح استقبال کرد و ترامپ نیز بر حمایت انگلیس از مردم اوکراین از زمان آغاز جنگ تأکید کرد.
مهاجرت نیز از دیگر موضوعات مورد بحث بود. برنهام با اشاره به کاهش عبور قایقهای کوچک از کانال مانش گفت شمار این ورودها در تابستان امسال به پایینترین سطح در شش سال گذشته رسیده و مهاجرت خالص نیز کاهش یافته است. او در عین حال بر سهم افرادی که بهصورت قانونی وارد انگلیس شدهاند تأکید کرد.
برنهام پس از دیدار نیز گفت مهاجرت همچنان موضوع مهمی در سیاست داخلی انگلیس است و دولت او به دنبال ایجاد رویکردی «کنترلشده» در این زمینه است.
ترامپ: با برنهام میتوانم کار کنم
ترامپ نیز پس از دیدار، در پاسخ به این پرسش که آیا با وجود اختلافات سیاسی میتواند با برنهام همکاری کند، پاسخ مثبت داد.
رئیسجمهور آمریکا گفت پیش از این دیدار نیز بارها با نخستوزیر انگلیس تلفنی گفتوگو کرده و برنهام «موضوع را میفهمد و میداند چه کاری باید انجام دهد».
برنهام نیز با اشاره به روابط لندن و واشنگتن گفت این رابطه برای انگلیس اهمیت زیادی دارد و دو طرف در گفتوگوهای اولیه خود ارتباط خوبی برقرار کردهاند.
تأکید بر موضع انگلیس درباره جزایر فالکلند
موضوع جزایر فالکلند نیز در دیدار ترامپ و برنهام مطرح شد. بر اساس گزارش دفتر نخستوزیری انگلیس، برنهام تأکید کرد که لندن در برابر هرگونه تهدید علیه این جزایر موضع خود را حفظ خواهد کرد و «قاطعانه» خواهد ایستاد.
در این بخش از گفتوگو، نخستوزیر انگلیس بر تعهد دولت خود نسبت به جزایر فالکلند تأکید کرد و گفت انگلیس در برابر تهدیدها از موضع خود عقبنشینی نخواهد کرد.
جزایر فالکلند از دههها پیش محل مناقشه میان انگلیس و آرژانتین است و لندن حاکمیت خود بر این جزایر را حفظ کرده است. جنگ فالکلند میان انگلیس و آرژانتین نیز در سال ۱۹۸۲ بر سر حاکمیت این جزایر رخ داد.
ترامپ توافق جزایر چاگوس را «وحشتناک» خواند
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در دیدار ترامپ و برنهام، آینده جزایر چاگوس و پایگاه نظامی دیگو گارسیا بود؛ موضوعی که همچنان یکی از اختلافات مهم میان لندن و واشنگتن به شمار میرود.
بریتانیا پیشتر با واگذاری حاکمیت مجمعالجزایر چاگوس به موریس موافقت کرده بود؛ با این حال، قرار بود پایگاه نظامی دیهگو گارسیا همچنان در اختیار انگلیس و آمریکا باقی بماند. این توافق در ادامه با مخالفت دولت آمریکا روبهرو شد و اجرای آن متوقف ماند.
ترامپ در ادامه این دیدار بار دیگر به توافق لندن و موریس درباره چاگوس اعتراض کرد. او در پاسخ به پرسشی درباره این توافق گفت: «من با آن موافق نیستم؛ به نظرم توافق بسیار بدی بود.»
ترامپ در ادامه این دیدار به توافق بریتانیا و موریس درباره آینده مجمعالجزایر چاگوس پرداخت و از انتقال حاکمیت این منطقه به موریس انتقاد کرد. او گفت: «ناگهان میگویند مالکیت آن را به دست آوردهاند؛ در حالی که کسی مالک آن شده که طی دههها و حتی قرنها هیچ حضوری در آنجا نداشته است. به نظرم این مسخره است.»
رئیسجمهور آمریکا سپس بر اهمیت راهبردی چاگوس تأکید کرد و گفت این منطقه از نظر راهبردی «بسیار مهم» است. او با اشاره به حمله آمریکا به تأسیسات هستهای ایران گفت، در جریان این عملیات، بمبافکنهای بی-۲ مجبور شدند مسیر بسیار طولانیتری را تا آمریکا طی کنند، در حالی که وجود یک پایگاه در این منطقه میتوانست این فاصله را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
ترامپ در ادامه گفت: «این منطقه از نظر راهبردی واقعاً شگفتانگیز است و فکر میکنم نخستوزیر قرار است درباره آن تجدیدنظر کند.»
برنهام نیز در پاسخ گفت که این موضوع را بررسی خواهد کرد. ترامپ بار دیگر بر اهمیت نظامی و راهبردی این منطقه تأکید کرد و آن را «یک قطعه زمین بسیار مهم» توصیف کرد.
برنهام پیش از این دیدار نیز بر اهمیت حفظ پایگاه دیهگو گارسیا تأکید کرده بود و گفته بود لندن برای یافتن راهحلی درباره آینده این پایگاه با موریس و آمریکا همکاری خواهد کرد. او پس از دیدار با ترامپ نیز گفت دولت انگلیس برای رسیدن به راهحلی درباره این موضوع تلاش خواهد کرد.
اما توافق چاگوس دقیقاً چیست؟
به گزارش خبرآنلاین، بریتانیا در سال ۲۰۲۵ با موریس، کشور جزیرهای در اقیانوس هند و در نزدیکی شرق آفریقا، توافقی امضا کرد که بر اساس آن حاکمیت بر مجمعالجزایر چاگوس، از جمله جزیره دیهگو گارسیا، به موریس واگذار میشود. در مقابل، لندن حق ادامه فعالیت پایگاه نظامی مشترک انگلیس و آمریکا در دیهگو گارسیا را برای یک دوره اولیه ۹۹ ساله حفظ میکند.
این توافق پس از سالها اختلاف بر سر حاکمیت چاگوس و در شرایطی شکل گرفت که موریس با استناد به حقوق بینالملل خواستار بازگشت این مجمعالجزایر به حاکمیت خود بود. دیوان بینالمللی دادگستری نیز در سال ۲۰۱۹ اعلام کرده بود که ادامه اداره مجمعالجزایر چاگوس توسط بریتانیا باید هرچه سریعتر پایان یابد. دولت انگلیس بعدها اعلام کرد که ادامه وضعیت موجود از نظر حقوقی قابل دوام نیست و توافق با موریس راهی برای حل این اختلاف و در عین حال حفظ فعالیت پایگاه دیهگو گارسیا است.
اهمیت این توافق برای آمریکا و انگلیس به دیهگو گارسیا برمیگردد؛ جزیرهای در مجمعالجزایر چاگوس که پایگاه نظامی مشترک انگلیس و آمریکا در آن قرار دارد. این پایگاه به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در اقیانوس هند، برای عملیات نظامی آمریکا و انگلیس در خاورمیانه، آفریقا و منطقه هند-اقیانوس آرام اهمیت راهبردی دارد.
اعتراض ترامپ نیز از همین نقطه ناشی میشود. رئیسجمهور آمریکا معتقد است انتقال حاکمیت چاگوس به موریس میتواند موقعیت راهبردی دیهگو گارسیا را تحت تأثیر قرار دهد. ترامپ در دیدار با برنهام با انتقاد از این توافق، بر اهمیت نظامی این منطقه تأکید کرد و گفت دیهگو گارسیا موقعیتی بسیار مهم برای عملیات نظامی آمریکا است؛ بهویژه از این جهت که میتواند فاصله پرواز بمبافکنهای آمریکایی تا مناطق عملیاتی، از جمله خاورمیانه، را کاهش دهد.
در واقع، توافق چاگوس به معنای واگذاری خودِ پایگاه دیهگو گارسیا به موریس نیست؛ حاکمیت جزیره به موریس منتقل میشود، اما طبق توافق، انگلیس همچنان کنترل عملیاتی پایگاه را حفظ میکند و قرار است فعالیت نظامی انگلیس و آمریکا در آن ادامه داشته باشد. همین تفکیک، بخش مهمی از اختلاف بر سر این توافق است.
