در تاریخ ملتها، کم نیستند کشورهایی که با مرگ یک پادشاه، یک رئیسجمهور، یک فرمانده یا حتی یک دانشمند برجسته، دچار بحران و آشفتگی شدهاند. گاه یک ترور، یک حادثه یا یک شکست نظامی، سرنوشت یک کشور را برای دههها تغییر داده است.
جنگ و بحران، فقط میدان نبرد و عرصه سیاست نیست؛ پیش از آنکه در مرزها و جغرافیا رخ دهد، در سبک زندگی، نوع نگاه، الگوی مصرف، سطح انتظارات و کیفیت روابط میان مردم و حاکمان خود را نشان میدهد.
انسانها یکسان زندگی نمیکنند و یکسان هم از دنیا نمیروند. بعضی با مرگ، پرونده حضورشان در دنیا بسته میشود و تنها خاطرهای از آنان باقی میماند؛ اما گروهی دیگر، چنان با حقیقت پیوند خوردهاند که مرگ، آغاز فصل تازهای از اثرگذاری آنان است. جسمشان از میان مردم میرود، اما روح، اندیشه، راه و برکت وجودشان در متن جامعه جاریتر از گذشته ادامه پیدا میکند.
حکمرانی شاید ظاهری سخت و جدی و غیرمنعطف داشته باشد اما نیازمند لطافت و ظرافت بسیاری است. در پسِ بسیاری از خطاهای راهبردی، یک اشتباه مشترک نهفته است و آن نگاه افراطی و غیرواقعبینانه به جامعه، حکومت، سرمایهها و انسانهاست.
تاریخ، دانشگاهی است که شهریه آن را ملتها با خون و رنج میپردازند. ملتهای هوشمند اما از هر تجربه، سرمایهای برای آینده میسازند و اجازه نمیدهند هزینههای پرداختشده بیثمر بماند. جنگ دوازدهروزه و نبرد رمضان، مجموعهای از آموزههای راهبردی را پیش روی ما قرار میدهد که فراتر از یک مقطع زمانی یا یک جغرافیای خاص است.
بخش قابل توجهی از ناکامی های فردی و جمعی، نه از فقدان امکانات و ظرفیت ها، بلکه از خطا در تشخیص «زمان مناسب» ناشی می شود.
فردوسی، داستان رستم و سیاوش و کاوه را تنها برای سرگرمی نسرود. او می خواست روح مقاومت را در جان ایرانیان زنده نگاه دارد؛ همان روحی که در برابر ضحاک می ایستد، حتی اگر مارهای ظلم، هر روز از دوش زمانه سر برآورند.
حضور مردم در خیابانها، فقط یک صحنه اجتماعی نیست؛ یک پیام است. پیامی روشن به مسئولان و نیروهای مسلح که «پشت شما خالی نیست». در روزگاری که تصمیمهای بزرگ، هزینههای بزرگ دارد، همین حسِ پشتوانه مردمی است که دلها را قرص میکند و گامها را استوارتر.
سالها پیش از آنکه بر بلندای زعامت بنشیند، او جوانی بود در کوچههای انقلاب، مشتاق حقیقت، تشنه عدالت و دلباخته خدمت. زندان و تبعید را از سر گذراند؛ در آتش جنگ تحمیلی کنار فرزندان این ملت ایستاد؛ مسئولیتهای سنگین را بر دوش کشید و هرگز قدمی پس نکشید.