هدف یک مادر شیرده، شیردهی مطلوب است که لازمه آن مراقبتهای حتی پیش از دوران بارداری است. رعایت تغذیه سالم و سبک زندگی درست، زمینهساز بارداری سالم با عوارض کمتر و در ادامه، شیردهی مناسب خواهد بود. در واقع، بخش مهمی از موفقیت در شیردهی به مراقبتهایی برمیگردد که از قبل برای آن برنامهریزی شده است.
در همین راستا با فاطمه نجاتبخش دانشیار دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران و دکترای تخصصی طب ایرانی گفتگویی داشتیم.
سبک زندگی چگونه در کیفیت و مقدار شیر مادر تأثیر دارد؟
نجاتبخش: داشتن سبک زندگی سالم تنها بخشی از مسیر است و بخش دیگر به فرآیند تولید شیر در بدن مادر مربوط میشود. تولید شیر مناسب به عوامل متعددی وابسته است. در برخی موارد، مادر شیرده تصور میکند که تغذیه بسیار خوبی دارد و از مواد غذایی باکیفیت استفاده میکند، اما به دلیل فراهم نبودن برخی زمینهها، شیردهی به شکل مطلوب انجام نمیشود.
در چنین شرایطی ممکن است مادر با مشکلاتی مانند کم بودن حجم شیر یا کافی بودن مقدار شیر اما وزنگیری نامناسب نوزاد مواجه شود. این عوامل در ظاهر ساده به نظر میرسند، اما نقش بسیار مهم و پررنگی در تولید شیر به اندازه کافی و با کیفیت مناسب دارند. چراکه در شیردهی، تنها مقدار شیر اهمیت ندارد، بلکه کیفیت شیر نیز عامل تعیینکننده است.
نشانههای ظاهری کیفیت شیر مادر اشاره میکنند و میگویند مادران میتوانند تا حدی از روی ظاهر شیر، کیفیت آن را ارزیابی کنند. یکی از این نشانهها رنگ شیر است. شیر مادر بهطور طبیعی باید سفید باشد و تمایل به زردی، تیرگی، سبزی یا حتی صورتی بودن، حالت طبیعی محسوب نمیشود.
از سوی دیگر، قوام شیر نیز اهمیت دارد. شیر باید در تمام بخشها یکدست باشد و هنگام دوشیدن، بهصورت دوفاز دیده نشود؛ بهطوری که بخش آبکی از قسمت غلیظتر جدا نشود. شیر با کیفیت باید کاملاً یکفاز و یکنواخت باشد. همچنین قوام آن باید در حد اعتدال قرار داشته باشد؛ نه بیش از حد رقیق و نه بیش از حد غلیظ، توجه به این نکات ساده اما مهم، میتواند نقش مؤثری در بهبود شیردهی، تأمین نیاز نوزاد و حفظ سلامت مادر و کودک داشته باشد.
