ادوارد آقاجانیان، نماینده پارلمان ارمنستان از فراکسیون حاکم «پیمان مدنی»، نگرانیها درباره تأثیر منفی پیوستن ایروان به ابتکار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تحت عنوان «شورای صلح» بر روابط این کشور با اتحادیه اروپا را رد کرد.
وی در این باره اظهار داشت: «تصور نمیکنم این موضوع تأثیر منفی بر روابط ما و شرکای اروپاییمان داشته باشد. البته هفتههای اخیر دوران تحولات ژئوپلیتیک بسیار پرتلاطمی بوده و در این بازه زمانی، دولتها بر اساس منافع خود تصمیمگیری میکنند.»
تاکنون کشورهایی نظیر ترکیه، مصر، عربستان سعودی، قطر و از میان کشورهای پساشوروی، قزاقستان و ازبکستان به ابتکار ترامپ پیوستهاند. حتی برای روسیه که به دلیل جنگ اوکراین توسط غرب منزوی شده، دعوتنامه ارسال شده و مسکو در حال بررسی آن است.
این در حالی است که متحدان سنتی غربی واشنگتن محتاطانه عمل کرده یا آن را رد کردهاند؛ برخی نیز محدودیتهای قانونی داخلی را بهانه کردهاند. با این حال، ترامپ در بازگشت از داووس ابراز خوشبینی کرد که کشورهایی مانند فرانسه موضع خود را تغییر دهند.
تنش در روابط آمریکا و اروپا؛ دلیل تردید غرب
آقاجانیان با اشاره به سردی روابط دو سوی اقیانوس اطلس گفت: «روابط آمریکا و اتحادیه اروپا در حال حاضر دوران دشواری را سپری میکند و فکر میکنم یکی از دلایل عدم موافقت کشورهای مذکور برای عضویت در این شورا همین باشد. اما حداقل در مورد ارمنستان، با در نظر گرفتن مشارکت و سرمایهگذاری مهم آمریکا در پروژه مسیر ترامپ "TRIPP"، قطعاً به نفع جمهوری ارمنستان است که این پیشنهاد را بپذیرد و در آن شرکت کند.»
در همین حال، نشریه معتبر «بلومبرگ» با لحنی انتقادی نوشت: «در مراسم امضا تنها حامیان سرسخت ترامپ حضور داشتند.»
این نشریه به ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان اشاره کرد که اختلافات دائمی با اتحادیه اروپا دارد اما روابطش با ترامپ حسنه است. بلومبرگ همچنین دعوت از الکساندر لوکاشنکو، رئیسجمهور بلاروس را مورد انتقاد قرار داد.
برخی رهبران اروپا از جمله فرانسه ابراز نگرانی کردهاند که این شورای تازهتأسیس نقش سازمان ملل را تضعیف کند. ترامپ که بارها از ناکارآمدی سازمان ملل انتقاد کرده، سعی کرد این نگرانیها را برطرف کند و گفت: «وقتی این شورا کاملاً شکل بگیرد، ما تقریباً هر کاری بخواهیم میتوانیم انجام دهیم و این کار را با همکاری سازمان ملل انجام خواهیم داد.»
ابهام در کارکرد شورا و هزینه سنگین عضویت
هنوز فعالیتهای دقیق این شورا مشخص نیست و بیشتر بیانیههای کلی درباره صلح، پیشگیری از درگیری و غیره مطرح میشود. ایده اولیه، هماهنگی برای بازسازی غزه بود.
نیکول پاشینیان صرفاً برای شرکت در رویداد ترامپ به داووس رفت، در حالی که پیشتر اعلام شده بود او امسال در مجمع جهانی اقتصاد شرکت نمیکند.
وزارت خارجه ارمنستان اعلام کرد که ایروان حق عضویت یک میلیارد دلاری برای عضویت دائم را پرداخت نخواهد کرد؛ موضوعی که به معنای عضویت تنها برای سه سال است.
آقاجانیان بحث درباره پرداخت حق عضویت را زود هنگام دانست و گفت: «یک میلیارد دلار برای کشوری مثل ارمنستان رقم بزرگی است. فکر میکنم بعد از سه سال فعالیت شورا، مصلحتِ ماندن یا نماندن در آن روشنتر خواهد شد.»
«سلفی یک میلیارد دلاری» با ترامپ
در جبهه مقابل، «هایک مامیجانیان»، رهبر فراکسیون اپوزیسیون «شرافت دارم»، به شدت از ایده پرداخت احتمالی یک میلیارد دلار انتقاد کرد.
وی با کنایه گفت: «عکسهای پاشینیان برای ما خیلی گران تمام میشود. سلفی با جنگندههای سوخو (Su-۳۰) حدود ۶۰ میلیون دلار آب خورد، در حالی که آن هواپیماها حتی یک ثانیه برای دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی ارمنستان استفاده نشدند. حالا نوبت عکس گرانقیمت بعدی است؛ به نظر میرسد پاشینیان میخواهد یک سلفی یک میلیارد دلاری با ترامپ بگیرد.»
شایان ذکر است که مبلغ یک میلیارد دلار معادل حدود ۱۰.۵ درصد از کل بودجه سال جاری ارمنستان است.