نشریه مشهور اشپیگل آلمان در گزارشی ویژه به یک بحران تازه ایجاد شده برای جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا اشاره کرده است. جایزه صلحی که چند ماه قبل در مراسم قرعهکشی جامجهانی ۲۰۲۶ به رئیسجمهور آمریکا اهدا شد اما حالا تبدیل به یک بحران بزرگ شده است.
گاهی یک تصمیم، به جای آنکه نمایشی از قدرتنمایی باشد، تبدیل به نقطهضعف میشود؛ چیزی شبیه به همان «جایزه صلح» که جیانی اینفانتینو به دونالد ترامپ داد و حالا مثل یک بومرنگ، به سمت خودش برگشته است. تصمیمی که قرار بود جایگاه فیفا را در معادلات سیاسی تقویت کند، حالا به یکی از جنجالیترین بحرانهای مدیریتی سالهای اخیر فوتبال جهان تبدیل شده است.
در کنگره اخیر فیفا در ونکوور، همهچیز از همان ابتدا نشان میداد که اینفانتینو هنوز به سبک همیشگیاش علاقه دارد؛ نمایش، قدرت و کنترل. حتی درخواست اسکورت امنیتی در حد رئیسجمهور کشورها (که از سوی شهر ونکوور رد شد) نشانهای از همین ذهنیت بود.
اما آنچه بیش از هر چیز به چشم آمد، سایه سنگین همان جایزه صلح بود. جایزهای که چند ماه قبل در مراسم قرعهکشی جام جهانی به ترامپ اهدا شد و خیلیها آن را نه یک اقدام نمادین، بلکه یک حرکت سیاسی آشکار تعبیر کردند.
اینفانتینو با این کار، عملا یک مراسم فوتبالی را به یک صحنه سیاسی تبدیل کرد؛ اتفاقی که در همان زمان هم با انتقاداتی روبرو شد اما حالا ابعادش بسیار بزرگتر شده است.
شورش از درون؛ اعتراض رسمی اروپا
اگر تا چند سال قبل انتقاد از رئیس فیفا درون این نهاد تقریبا غیرممکن بود، حالا شرایط تغییر کرده است. لیدر این موج اعتراضی، لیزه کلاونس، رئیس فدراسیون فوتبال نروژ است؛ کسی که عملا نقش اپوزیسیون داخلی فیفا را بازی میکند.
او به صراحت اعلام کرده:«فیفا وظیفهای برای اهدای چنین جایزهای ندارد و این کار باید بر عهده نهادهای مستقل مثل کمیته نوبل باشد.»
درخواست رسمی برای حذف این جایزه حالا روی میز کنگره قرار گرفته و برخلاف گذشته، اینبار احتمال اجرایی شدن آن هم وجود دارد.
تصمیم بدون مشورت؛ سبک همیشگی اینفانتینو
نکتهای که این بحران را جدیتر کرده، نحوه اتخاذ این تصمیم است. براساس گزارشها حتی اعضای شورای فیفا هم از قبل در جریان این جایزه نبودهاند و اینفانتینو عملا بدون مشورت، آن را اجرا کرده است.
برند نویندورف، رئیس فدراسیون فوتبال آلمان تایید کرده که این موضوع هرگز در جلسات رسمی مطرح نشده بود. این یعنی فرآیند تصمیمگیری این موضوع هم محل سوال است.
هدف؛ امتیازگیری سیاسی!
واقعیت این است که اینفانتینو بیدلیل چنین ریسکی نکرده است. اهدای جایزه به ترامپ، بیش از هر چیز یک حرکت حساب شده برای جلب حمایت سیاسی ایالات متحده در مسیر برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ بود و بهنظر میرسد در کوتاهمدت هم جواب داده؛ چرا که فیفا در روند آمادهسازی جام جهانی، آزادی عمل بیشتری به دست آورده است.
اما هزینه این تصمیم حالا دارد خودش را نشان میدهد؛ بیاعتمادی، اعتراض داخلی و خدشهدار شدن تصویر فیفا.
عقبنشینی احتمالی؛ حذف جایزه بعد از یکبار
نکته جالب اینجاست که اینفانتینو احتمالا مشکلی با حذف این جایزه نخواهد داشت؛ چون هدف اصلیاش محقق شده؛ ترامپ جایزه را گرفته، پیام سیاسی منتقل شده و حالا میتوان بدون هزینه زیاد، این پروژه را متوقف کرد.
در واقع حذف جایزه، میتواند یک امتیاز تاکتیکی به منتقدان اروپایی باشد؛ یک عقبنشینی کنترلشده برای حفظ تعادل.
سکوت آلمان و پروندههای حساستر
در این میان فدراسیون فوتبال آلمان ترجیح داده سکوت کند. تنها انتقاد رسمیشان مربوط به مسائل مالی و هزینههای بالای حضور در جام جهانی آمریکاست.
اما درباره موضوعات حساستر مثل همین جایزه یا حتی وضعیت ایران بهعنوان یکی از تیمهای حاضر در جام جهانی، تقریبا هیچ موضع علنیای گرفته نشده است. این سکوت خودش نشانهای از ساختار قدرت در فیفاست؛ جایی که هنوز هم خیلیها ترجیح میدهند درگیر نشوند.
با وجود تمام این حواشی، یک چیز تغییری نکرده؛ فیفا همچنان یک ماشین پولسازی قدرتمند است و پیشبینی میشود جام جهانی ۲۰۲۶ حدود ۱۱ میلیارد دلار درآمد داشته باشد؛ رقمی بیسابقه در تاریخ این تورنمنت. همین درآمدها باعث شده دستمزد اینفانتینو هم به بیش از ۵ میلیون یورو در سال برسد.
وقتی پول در این سطح جریان دارد، طبیعی است که تصمیمات هم بیشتر سیاسی شوند تا فوتبالی.
به این ترتیب جایزهای که قرار بود نماد صلح باشد، حالا به یکی از منابع تنش در فوتبال جهان تبدیل شده است. اینفانتینو با یک تصمیم شخصی نه تنها تصویر فیفا را زیر سؤال برده، بلکه حالا مجبور است برای کنترل تبعاتش، دست به عقبنشینی بزند.
