مطالعه جدید دانشگاه «تلآویو» فاش میکند، وضعیت دوقطبیگری سیاسی و اجتماعی در داخل «اسرائیل» به سطحی خطرناک و بیسابقه رسیده است؛ این درحالی است که هشدارهایی درباره احتمال تبدیل شدن این شکاف داخلی به یک رویارویی داخلی در آینده، با توجه به گسترش نفرت سیاسی و اجتماعی میان بخشهای مختلف جامعه «اسرائیل»، وجود دارد.این مطالعه که توسط «مؤسسه آگام» با همکاری دانشکده رسانه «دان» در دانشگاه «تلآویو» انجام شده، نشان میدهد، اکثر اسرائیلیها اکنون بر این باورند یکی از بزرگترین خطراتی که امروزه رژیم را تهدید میکند، در «شکاف و نفرت داخلی» در داخل خود اسرائیل نهفته است.
دوقطبیگری؛ تهدیدی فراتر از جنگهای نظامیبر اساس نتایج این مطالعه، ۵۹ درصد از اسرائیلیها معتقدند، دوقطبیگری داخلی، بزرگترین تهدید برای این رژیم محسوب میشود؛ آن هم در شرایطی که بیش از دو سالونیم از استمرار جنگ در جبهههای مختلف میگذرد و اسرائیل با جبهههای امنیتی متعددی روبروست. همچنین نتایج نشان میدهد، ۳۹ درصد از اسرائیلیها معتقدند جنگ غزه در افزایش شدت شکاف داخلی و عمیقتر شدن گسست میان اجزای جامعه نقش اساسی داشته است.افزایش تمایل به مهاجرت در پی تنشهای داخلیدر جنبهای دیگر، این مطالعه فاش میکند، بیش از ۳۰ درصد از صهیونیستها در پی تنشهای سیاسی و اجتماعی و اوضاع عمومی در داخل اسرائیل، به مهاجرت فکر میکنند. این پژوهش توضیح میدهد، شاخص «دوقطبیگری قومی و اجتماعی» به ۸.۳ از ۱۰ رسیده است؛ سطحی که مجریان این مطالعه آن را «مرحلهای بسیار پیشرفته» از «خطر قومی» توصیف کردهاند.
عبور از مرحله گسست به سمت رویارویی آنها به صراحت هشدار میدهند، اسرائیل دیگر صرفاً جامعهای ناهمگون یا چندپاره نیست؛ بلکه درحال تبدیل شدن به کیانی است که در آن، دوقطبیگریهای سیاسی و اجتماعی به سمت یک رویارویی داخلی تمامعیار سوق مییابد. قرار است که نتایج این مطالعه برای نخستین بار در جریان کنفرانسی که دانشگاه تلآویو با همکاری «صندوق کِدار» برگزار میکند، ارائه شود. این مطالعه بر پایه بررسی چهار بُعد اصلی مرتبط با وضعیت شکاف در درون صهیونیستها بنا شده است:- عمق و قدرت گسست اجتماعیبُعد اول مربوط به عمق و قدرت گسست اجتماعی است؛ در اینجا نتایج نشان میدهد بین ۶۶٪ تا ۷۱٪ از اسرائیلیها معتقدند فاصله میان جناحهای مختلف سیاسی و اجتماعی «بسیار زیاد» است. این رقم نشاندهنده افزایشی ۱۵ درصدی در مقایسه با اوت ۲۰۲۳ است، یعنی زمانی که اختلافات داخلی بر سر طرح «اصلاحات قضایی» در اوج خود قرار داشت.- بیگانگی و دشمنپنداری طرف مقابلبُعد دوم مربوط به بیگانگی سیاسی-اجتماعی است؛ چراکه این مطالعه فاش میکند، بیشاز ۷۰٪ از رأیدهندگان ائتلاف حاکم و همچنین اپوزیسیون معتقدند طرف مقابل سیاسی، خطری برای امنیت اسرائیل محسوب میشود یا به منافع آن آسیب میزند. همچنین نتایج نشاندهنده کاهش تمایل به برقراری روابط اجتماعی فراتر از شکافهای سیاسی است؛ به طوری که ۷۱٪ عدم تمایل خود را برای برقراری دوستی با افرادی که به اردوگاه سیاسی رقیب رأی میدهند اعلام کردند.
- بحران اعتماد به اصول دموکراتیکبُعد سوم مربوط به اعتماد به نهادهای حاکم و آن چیزی است که مطالعه از آن تحت عنوان اصول «دمکراتیک» یاد میکند؛ این مطالعه وجود شکافی عمیق میان دو جناح ائتلاف و اپوزیسیون در تعریف مفهوم دموکراسی و پایههای آن را نشان میدهد. ۵۷٪ از رأیدهندگان ائتلاف حاکم معتقد بودند اصل «تصمیمگیری بر اساس رأی اکثریت» مهمترین اصل در نظام دموکراتیک است، درحالیکه تنها ۱۲٪ از رأیدهندگان اپوزیسیون با این دیدگاه موافق بودند و تاکید داشتند، دیدگاه کل جامعه چه ائتلاف حاکم و چه اپوزیسیون باید در تصمیمگیریها لحاظ شود. اکثر رأیدهندگان اپوزیسیون بر اصولی مانند «برابری در حقوق» و «توازن میان قوا» به عنوان پایههای اصلی «دموکراسی» تمرکز داشتند. - مشروعیتبخشی به خشونت سیاسیخطرناکترین بُعد مربوط به مشروعیتبخشی به خشونت سیاسی است؛ چراکه نتایج، نشاندهنده شاخصهای بسیار نگرانکنندهای بود. بهطوریکه اغلب اسرائیلیها اعلام کردند که از بهکارگیری خشونت برای دستیابی به اهداف سیاسی مهم حمایت میکنند، آنها همچنین تاکید داشتند، اگر هدف «نجات اسرائیل» باشد، از «هر نوع خشونتی» حمایت خواهند کرد.«نمرود نیر» و «آسا شاپرا»، تدوینکنندگان این مطالعه، تأکید کردند این درصدها، در عمل به معنای وجود صدها هزار نفر است که آماده توجیه هر نوع خشونت سیاسی هستند؛ موضوعی که با نزدیک شدن به هرگونه انتخابات یا بحرانهای سیاسی در آینده، یک «سیگنال هشدار خطرناک» به شمار میرود.
نتیجهگیری: گزارش وضعیت اضطراریدر پایان این مطالعه، محققان تأکید کردند که با شاخص دوقطبیگری سال ۲۰۲۶ باید به عنوان یک «گزارش وضعیت اضطراری و نه گزارش ناامیدکننده» برخورد کرد. آنها خاطرنشان کردند که این نتایج، هشداری جدی برای اسرائیل در مورد خطر ادامه یافتن وضعیت شکاف داخلی و نفرت سیاسی و اجتماعی است و بر پیامدهایی تأکید دارد که ثبات جامعه صهیونیستی را در آینده تهدید میکند.
