آنچه در مورد ماه‌گرفتگی باید بدانید

به گزارش افکارنیوز، لکه های سالمون در تمام نژادها شیوع بسیار بالایی دارند و با بروز لکه هایی به رنگ صورتی و قرمز که شبیه گوشت خام ماهی سالمون هستند، تظاهر پیدا می کنند. پشت گردن، بیشترین محلی است که این ضایعه ها در آن بروز پیدا می کنند ولی ممکن است لکه به پشت یا جلوی سر نیز گسترش یابند یا بین دو ابرو، بالای پلک ها یا پل بینی را نیز مبتلا کنند. البته گاهی نیز در پایین کمر یا چند منطقه دیگر بدن هم ظاهر می شوند. بیشتر این ضایعه ها در سال اول، خود به خود و بدون نیاز به درمان اختصاصی و بدون بر جای گذاشتن علامتی از بین می روند. لکه هایی که در پایین کمر ظاهر می شوند، ممکن است با عدم اتصال صحیح مهره های پایین کمر همراه باشند؛ بنابراین بهتر است با تصویربرداری از این کودکان از سلامت وضع ستون مهره ها مطمئن شد.

ماه گرفتگی از گروه دوم ضایعه های عروقی است و بین ۱/۰ تا ۲ درصد کل افراد جامعه را درگیر می کند اما چرا این ضایعه ها در میان مردم به ماه گرفتگی معروف است؟ چون در گذشته این باور وجود داشت که این لکه ها در زمان ماه گرفتگی و موقعی که مادر باردار به آن نگاه می کند، به وجود می آیند. البته بیماری دیگری به نام «سندروم استورج وبر» نیز وجود دارد که در آن لکه های ماه گرفتگی، همراه اختلال های لایه داخلی سیستم عصبی و چشم به شکل یک طرفه در فرد مبتلا دیده می شوند.

نام دیگری که مردم روی ضایعه ماه گرفتگی گذاشته اند «لکه لک لک ها» است. مردم فکر می کردند لک لک هایی که نوزاد را از دنیای عدم به عالم هستی می آورند چون با نوک منقار خود گردن این کودکان را گرفته اند، بنابراین جای نوک شان به شکل قرمزی روی پوست باقی مانده است!

به اعتقاد دکتر مژدهی آذر، مردم روی همه لکه هایی که روی بدن بچه ها وجود دارند، نام ماه گرفتگی می گذارند؛ در حالی که تمام ضایعه های عروقی پوستی از نظر ماهیتی کاملاً با هم متفاوت هستند. ماه گرفتگی در بعضی از بچه ها از بدو تولد و در بعضی دیگر چند ماه پس از تولد خود را نشان می دهند. لکه های ماه گرفتگی در طی یک سال اول زندگی کودک ممکن است پررنگ شده، بنفش تر شوند و ضخامت پیدا کنند اما چرا پررنگ می شوند؟ رنگ ضایعه ها معمولاً به تراکم ساختمان های عروقی داخل پوست، عمق ضایعه ها و خون سیاهرگی و سرخرگی بستگی دارد و چون این اجزا در طول یک سال تغییر می کنند، طبعاً شکل و رنگ ضایعه هم تغییر می کند. این ضایعه ها اگر در جایی مانند گونه یا بازو باشند، معمولاً نگرانی خاصی ایجاد نمی کند اما اگر روی اعضای حیاتی بدن قرار بگیرند، باعثبروز دو مشکل می شوند:

ممکن است عضو را بد شکل کنند؛ مانند بد شکل شدن سوراخ های بینی، به خصوص اگر کودک در سن رشد باشد.

اگر این ضایعه ها در کنار اعضایی مانند لب قرار گیرند، ممکن است در زمان غذا خوردن و یا ضربه خوردن خونریزی کنند که البته خطرناک نیستند و فقط کودک اذیت می شود.

ضایعه های عروقی بزرگ ناشی از ماه گرفتگی ممکن است روی پلک فوقانی چشم هم جا خوش کنند و جلوی دید کودک را بگیرند. در این صورت به سرعت باید درمان را شروع کرد زیرا تکامل بینایی در مغز مستلزم ورود نور به چشم است و اگر ضایعه درمان نشود، جلوی تکامل بینایی را می گیرد و باعثبروز اختلال هایی در بینایی می شود. این ضایعه حتی ممکن است روی مقعد هم به وجود بیاید که در این صورت دفع با مشکل مواجه می شود. در مواردی هم خون در ضایعه های بزرگ عروقی حالت ایستایی پیدا کرده و یک جا می ماند. در این حالت سلول های انعقادی در این ضایعه ها تجمع پیدا کرده و بدن کودک با کمبود پلاکت مواجه می شود.

این ضایعه ها پس از گذشت یک سال شروع به تحلیل رفتن می کنند و هر سال ۱۰ درصد از ضخامت و رنگ شان کاسته می شود و پس از ۱۰ سال به حدی می رسد که فقط یک فرد حرفه ای می تواند لکه را تشخیص دهد. بیشتر این لکه ها در طی ۱۰ سال از بین می روند و به درمان خاصی نیاز ندارند.
مهمترین تفاوت ضایعه های گروه دوم یا ماه گرفتگی با دسته اول در این است که این لکه ها هرگز از بین نمی روند و بیشتر در صورت با شدت و گستردگی متفاوت خودشان را نشان می دهند. برای درمان این ضایعه ها می توان از نوعی لیزر موسوم به لیزر PDL کمک گرفت که بین ۵۰ تا ۹۰ درصد شانس بهبودی در بیمار ایجاد می کند.

هفته نامه همشهري تندرستي/ شماره ۹۹/ ۱۷ اسفند ۹۱/ صفحه ۲۲