خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی اعلام کرد که چین به بزرگترین پالایشگاههای خود دستور داده است تا صادرات بنزین و گازوئیل را به حالت تعلیق درآورند. این اقدام بیسابقه در پی تشدید درگیریهای نظامی در خاورمیانه و مسدود شدن مسیرهای حیاتی انتقال نفت خام به این کشور صورت گرفته است.بر اساس این گزارش، مقامات کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی چین (NDRC)، که بالاترین نهاد برنامهریزی اقتصادی این کشور محسوب میشود، در جلسهای با مدیران پالایشگاهها به صورت شفاهی خواستار توقف فوری محمولههای صادراتی شدهاند .
جزئیات دستور توقف صادراتبه گزارش بلومبرگ به نقل از منابع آگاه که نخواستند نامشان فاش شود، در این دستورالعمل به پالایشگاهها ابلاغ شده است که از امضای قراردادهای جدید صادراتی خودداری کرده و حتی برای لغو محمولههایی که پیشتر توافق شدهاند، با خریداران مذاکره کنند .این تعلیق شامل حال شرکتهای بزرگ دولتی مانند پتروچاینا، سینوپک، سیاناواوسی و سینوکم و همچنین پالایشگاه خصوصی ژجیانگ پتروکمیکال میشود که به طور معمول سهمیههای صادراتی سوخت را از دولت دریافت میکنند . البته منابع خبری تأکید کردهاند که این ممنوعیت شامل سوخت هواپیما (جتفیول) و سوخت کشتیها (بانکر) که در انبارهای تحت نظارت گمرکی نگهداری میشوند و همچنین محمولههای ارسالی به هنگکنگ و ماکائو نمیشود .دلیل اصلی این تصمیم، نگرانی از اختلال در عرضه نفت خام به دلیل جنگ در خاورمیانه است. تنشهای اخیر و حملات صورتگرفته در منطقه خلیج فارس، عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز را با مشکل مواجه کرده است . تنگه هرمز یکی از مهمترین آبراههای جهان برای انتقال نفت محسوب میشود.آمارهای شرکت تحلیلی کپلر نشان میدهد که خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ میلادی، منبع ۵۷ درصد از واردات نفت خام مستقیم چین از طریق دریا بوده است . با مسدود شدن عملاً مسیر انتقال نفت از خلیج فارس، پکن برای جلوگیری از کمبود انرژی در داخل کشور و تضمین امنیت عرضه، دستور به ذخیرهسازی و توقف صادرات داده است.چین بزرگترین واردکننده نفت خام در جهان است و علیرغم تلاش برای تنوعبخشی به منابع تأمین انرژی خود، همچنان حدود نیمی از نفت وارداتی خود را از منطقه خلیج فارس تأمین میکند .
واکنش بازارها و چشمانداز آینده
این تصمیم پکن بلافاصله بر بازارهای منطقه تأثیر گذاشته است. بر اساس گزارشها، حاشیه سود پالایش گازوئیل به ۴۹ دلار در هر بشکه و حاشیه سود نفت سفید به بیش از ۵۵ دلار رسیده که بالاترین سطح در سه سال اخیر است .در داخل چین نیز قیمتهای عمدهفروشی سوخت افزایش یافته است. به عنوان مثال، قیمت عمدهفروشی گازوئیل بین اواخر فوریه و اوایل مارس ۱۳.۵ درصد افزایش یافت و به ۷۲۷۶ یوان در هر تن رسید .کارشناسان معتقدند که اگرچه محمولههای ماه مارس احتمالاً طبق برنامه به مقصد خواهند رسید، اما تأثیر اصلی این کاهش صادرات از ماه آوریل (فروردین ۱۴۰۵) در بازارهای بینالمللی احساس خواهد شد .در واکنش به این گزارش، سخنگوی وزارت امور خارجه چین در یک کنفرانس خبری اظهار داشت که از این موضوع اطلاعی ندارد و از تأیید آن خودداری کرد . با این حال، هیچیک از شرکتهای پالایشی بزرگ چین نیز درخواست رسانهها برای اظهار نظر در این باره را پاسخ ندادهاند.این اقدام چین در حالی انجام میشود که سایر کشورهای وابسته به واردات انرژی در آسیا از جمله ژاپن، اندونزی و هند نیز به دلیل تشدید بحران خاورمیانه، برنامههای خود برای کاهش ظرفیت پالایش یا توقف صادرات را آغاز کردهاند.
