مردم انگلیس این روزها پیش از آنکه دست به سمت قفسههای فروشگاهها دراز کنند، بیشتر از همیشه حساب کتاب میکنند.جنگ در خاورمیانه اگرچه هنوز تمام هزینههایش را روی قبضهای انگلیسیها ننوشته، اما اثر خود را در ذهن و رفتار خرید آنها گذاشته است.به طوریکه اکنون ترس از موج جدید گرانی، به تنهایی به یک نیروی اقتصادی تبدیل شده و بخش خرده فروشی این کشور را تحت فشار قرار داده است.بر اساس جدیدترین نظرسنجی «اتحاد صنایع انگلیس»، شاخص حجم فروش خرده فروشی در آوریل به منفی ۶۸ سقوط کرده که پایینترین رقم از زمان شروع این آمار در سال ۱۹۸۳ است.به عبارت ساده، ۷۷ درصد فروشگاهها کاهش فروش را گزارش دادهاند و تنها ۹ درصد افزایش را تجربه کرده اند.انتظار برای ماه مه نیز منفی ۶۰ است که آن هم ضعیف ترین برآورد از دوران کرونا محسوب میشود.مارتین سارتوریوس، اقتصاددان ارشد اتحاد صنایع انگلیس، در گفتوگو با میگوید: «بازار از ضعف اعتماد مصرف کننده رنج می برد و انگیزه خانوارها برای خرج کردن، همچنان پایین است.»(تصویر:نخستوزیر انگلیس)
نگرانی از گرانی بیشتر در آینده
نکته مهم اینجاست که مشکل فقط قیمتها نیست؛ بلکه نگرانی از آینده، خودش مانع خرید میشود.خانوارهای انگلیسیها پیش از آنکه تازهترین آمار تورم منتشر شود، یا قبض سوخت و غذا برسد، سفارش خرید خود را تغییر دادهاند: اولویت با خوراکیها و نیازهای روزمره است؛ خرید لباس، مبلمان، کفش و لوازم خانگی به تعویق افتاده است.آمارهای اتحاد خرده فروشی بریتانیا نشان میدهد در ماه مارس، فروش مواد غذایی ۶.۸ درصد افزایش یافته، در حالی که رشد فروش کالاهای غیر خوراکی فقط ۰.۹ درصد بوده است.یعنی مصرف کنندگان هنوز خرید میکنند، اما ترکیب سبد خریدشان عوض شده؛ خبری از خریدهای تشریفاتی یا لوکس نیست.تخفیف ها؛ نه مهر تأیید بر قدرت خرید، که علامت استیصال فروشگاههادر ماه آوریل، تورم قیمت در فروشگاهها کمی کاهش یافته و تخفیفهایی روی کالاهایی مثل پوشاک و مبلمان دیده میشود.اما این تخفیف ها نشانه بهبود شرایط نیست؛ بلکه تلاشی است برای جذب مشتریانی که حسابی مردد شدهاند.فروشگاهها میان دو آتش گرفتارند: اگر قیمتها را بالا ببرند، مشتری فراری میدهد؛ اگر تخفیف بدهند، سودشان آب میرود.هلن دیکنسون، مدیر اجرایی اتحاد خرده فروشی بریتانیا، هشدار میدهد: «حتی اگر آتش بس در خاورمیانه به ثبات کمک کند، آسیب به زنجیره تأمین اتفاق افتاده و افزایش هزینههای حمل و نقل، بیمه، کود و کالاهای اساسی، فشار را روی فروشگاهها نگه داشته است.»
افزایش نااطمینانی در مسیرهای حمل و نقل، جهش نرخ بیمه، به هم ریختن برنامه تأمین کالا و انتظار برای افزایش قیمت انرژی و کود شیمیایی، همگی زنجیرههایی هستند که نخستین حلقههای آن به تنگه هرمز وابسته است.حتی پیش از آنکه قیمت نفت و گاز در قبض بریتانیاییها منعکس شود، ترس از تکرار شوک های قبلی، کارتهای اعتباری را در جیبها نگه داشته است.
انگلیس در تله ترس از گرانی
انگلیس این روزها دارد نوعی «رکود مصرفی پیشگیرانه» را تجربه میکند.مردم پیش دستانه و از سر ترس، کیف پولشان را بستهاند. ترسی که ریشه در وقایع نظامی منطقه دارد، اما حالا مستقل از آمارها عمل میکند.به عبارت دیگر، سایه جنگ قدرتمندتر از خود جنگ به اقتصاد بریتانیا ضربه زده است. جالب آنجاست که این اتفاق، پیش از آنکه در دادههای رسمی تورم یا قیمت انرژی خود را نشان دهد، در ضعف فروش یک جفت کفش یا تأخیر در خرید یک مبل خود را نمایان کرده است.اگر این روند ادامه پیدا کند، شاید مشکل آینده بریتانیا فقط گران فروشی نباشد، بلکه بازاری باشد که تخفیف می زند اما خریدار ندارد.
